Púra vilt, at søguligi bygningur skal gerast ein deyður skrivstovubygningur hjá Føroya Løgtingið. (Mynd Vagnur)
Eg øtaðist við, tá eg las, at Løgtingið nú skal keypa søguliga grótbygningin hjá Eik í miðbýnum. Hetta er so langt úti og ússaligt av formansskapinunum í Løgtinginum, tí tey vita, at hesin bygningur hevur so nógv at siga fyri okkum, sum eru uppvaksin og búgva í Havn. Bygningurin er partur av býarsøguni. Eg vil siga tað soleiðis, at eigur Eik ov nógvar bygningar, so er at geva okkum havnarborgurum bygningin, so hann ikki gerst deyður skrivstovubygningur hjá løgtingslimum. Ikki havi eg sæð bygningin lýstan til sølu og fati ikki, hvussu henda søla er farin fram. Løgtingslimir kunnu húsast alla aðrastaðni í býnum, men ikki í hesum bygnginum, sum sjálvandi skal brúkast til annað virksemi. Søgan um søguliga bygningin er henda.
Færø Amts Sparekasse er frá 1832. Tað var Frederik Ferdnand Tillisch amtmaður, sum var drívandi og dugandi maður, og sum slóðaði fyri og fekk í lag, at vit fingu fyrsta sparikassa í Føroyum. Fyrsta innskotið til Færø Amts Sparekasse varð latið amtmanninum upp í hendi 24. august 1832, sum roknast at vera stovningardagur Sparikassans. Frá fyrsta degi til 1904 lá Sparikassin inni hjá øðrum, men í 1900 var hann so mikið styrktur, at nú skuldi nakað henda.
Myndin er frá 1904. Bygningur er um at vera liðugur. (Mynd Havnin – fólk og yrki)
Fyrst keypti Sparikassin húsini í Fjósi í Bringsnagøtu, men tey rendu seg í so nógvar tvørleikar, tá húsini skuldi umbyggjast, at ætlanin varð slept. 10. mai 1902 keypti Færø Amts Sparikasse 1222 fermetrar stórt grundøki frá Cathrinu Djurhuus á Nýggjavegi (Niels Finsensgøtu) fyri 733,20 krónur. Í 1904 varð arbeiðið boðið út, og skjótt varð farið at byggja. T.A. Bald byggimeistari í Keypmannahavn teknaði húsini. Jákup Andreas Arge “Jampan” laðaði, Andreas Hansen “Dia hjá Sáru” smíðaði, og feðgarnir Dione og Poul Isaksen ” í Geil” stóðu fyri málaraarbeiðnum.
Myndin tikin summarið 1906. Nú er Ebeneser komið aftrat í miðbýnum. (Mynd Havnin – fólk og yrki)
Laðaði bygningurin í miðbýnum er satt listarverk, og síðani 30. januar 1905 á middegi, tá hurðarnar í Færø Amt Sparikassi fóru upp, hevur lív verið í hesum søguliga bygningi. Men nú skal bygningurin standa fólkatómur størsta partin av árinum, ein deyður bygningur. Løgtingið breiddi seg fyrst í gamla bygningin hjá Føroya Tele, sum má verið nógmikið. Tað líkist ongum, at Løgtingið nú skal breiða so oman á Gongugøtuna. Havi varhugan av, at ov nógvir “bygdarmenn” sita í formansskapinum, bygdarmenn sum leggja lítið í miðbýin´.
Eg haldi, at nú skulu havnarfólk vakna og siga stopp einaferð med alla. Vit áttu at skipa fyri stórari mótmælisgongu, men tá hetta er sagt, skilji eg slett ikki, at Eik selur henda bygning til Føroya Løgting. Nógv havnarfólk hava mist nógvan pening, tá Sparikassin fekk fíggjarligar trupulleikar. Tað minsta er, at Eik gevur okkum havnarborgarum søguliga bygningin, sum kann brúkast til “lív” í miðbýnum og ikki gerast ein deyð sild í høvuðsstaðnum. Søgiligi bygningurin kann ikki fara verri. Her vantar hugflog bæði hjá leiðsluni í Eik og í formansskapinum í Løgtinginum. (Vagnur)