Úr myndasavninum – Hví var skipasmiðjan løgd júst í Sjarpholinum

Sleipistøðin stóð liðug í desembur mánað í 1938. Nógv annað áhugavert er at síggja á hesi mynd.

Tá eg síggi myndina omanfyri, komi eg at hugsa um frálíku bókina Tórshavnar Skipasmiðja 50 ár, sum kom út í 1986, og sum Jógvan Arge skrivaði. Havi mangan hugsað um, hví skipasmiðjan var løgd júst í Sjapholinum, tí har var nakað bratt vestureftir, um skipasmiðjan skuldi byggjast út. Havi lisið onkrastaðni, at einaferð vóru tankar um at byggja skipasmiðju inni í Vágsbotni.

Annars fór skipasmíð fram í Álakeri fyrst í 1900-talinum, har Lias í Rættará og Laurits í Mortansstovu høvdu bátahallir og lítla sleipistøð. Tá var talan um deksbátar. Um hetta mundið var Havnin brimpláss, og uttan iva valdu Kjartan Mohr og teir at leggja skipasmiðjuna í Sjarpholinum, tí har var hon best vard fyri veður og vindi. Tógvið stríð var at fáa fatur í sleipistøðini, og stríðið stóðst um, hvørs bedingsvognurin kundi taka skip uppá 800 til 1000 tons ella upp til 600 tons. Hetta snúði seg alt um pening og fígging, tí nógvir partar vóru inni í átakinum millum annað kommunan.  Læs resten

Sofus Andreasen doyði 33 ára gamal av krígsávum í 1940

Gráu húsini Landavegur 59 hjá Miu Andreasen bygd í 1950. Myndina av Sofusi  Andreasen stýrimanni  eigur dóttirin Marita Guttesen.

Tá eg var smádrongur við Landavegin, kendust vit við øll fólkini bæði ung og eldri frá Kinabrekkuni og oman til handilin hjá Poul Restorff. Summi sjálvandi meira og summi minni. Eg havi av og á í huganum roynt at minnast øll hesi fólkini.  

Nú ein dagin steðgaði eg við húsini Landavegur 59 beint yvir av Vesturkirkjuni. Konuna  róptu vit ungu Bindikonan sum æt Maria rópt Mia. Vit kendu tey trý børnini hjá Bindukonuni Andras, Maritu og Sofus. Eg eri føddur á jólum 1949, og húsini Landavegur 59 hava alla mína tíð staðið har.

Var tað ikki okkurt við, at Bindikonan var einkja, og at maðurin doyði undir krígnum av vanlukku umborð á skipi. Hetta hevði eg hug at fáa skil á? Læs resten

Úr myndasavninum – Nakrar hugleiðingar um Krókabrekku

Eldri mynd av Krókabrekku. Kom at kenna nógv fólk í Krókabrekku.(Mynd: Havnin – fólk og yrki)

Tá pápi mín sum fjúrtan ára gamal fór úr skúlanum, kom hann í nøkur ár at arbeiða í fyritøku hjá Evensen, sum helt til á Reyni nærri Müllersbrúgv. Hans Jacob Jacobsen læt í 1932 upp matvøru – og slaktarahandilin Smæruna á horninum M.A.Wintersgøt/J.H. Schrøtersgøa, har Sjónvarpið einaferð helt til. Í 1933 fekk pápi mín sum tjúgu ára gamal tilboð frá Hans Jacob um at koma í Smæruna at arbeiða, og hann skuldi fáa 50 krónur meira um mánaðin. Pápa tók av og fekk 250 krónur um mánaðin.

Smærarn fylti nógv í okkara heimi við Landavegin, og tú komst at kenna nógv fólk á Abbatrøð og har um leiðir. Leiðin heim í Smæruna gekk antin gjøgnum Kilakanalina ella Krókabrekku. Kom herfyri at hugsa um, hví bratta brekkan eitur Krókabrekka? Læs resten

Úr myndasavninum – Fólk í Havn grótu, tá trolarin Jóannes Patursson endaði í Klaksvík

Myndin frá 1949 av Jóannesi Paturssyni “Bóndanum” hongur á bróstinum í kamari á Tjarnargarði. (Mynd: Vagn Erik)

91 ára gamli pápabeiggin Vagn Erik Michelsen hevur búð á Tjarnargarði í ellivu ár. Á bróstinum í kamarinum hongur mynd av trolara, sum pápabeiggin ikki kann greiða frá, tí hann er dementur. Eg veit, at hann sum ungur var telegrafistur við trolaranum Jóannesi Paturssyni ein túr í Grønlandi. Nú ein dagin tók eg myndina av bróstinum og hugdi á baksíðuna, og har stendur skrivað: S/T Jóannes Patursson á heimferð úr Grønlandi í oktober mánað 1949. Tað vil siga fyri sjeyti árum síðani, og tá var Vagn Erik 22 ára gamal. Tú gjørdist forvitin og fór at kanna alt hetta nærri. [Skrivað í 2019) Læs resten

Sunneva Sandø var egin, ráðarík og serlig stríðskvinna

Sunneva fekk fleiri heiðursgávur fyri sítt serliga hjállparvirksemið í kvinnufongslinum. (Mynd bókin)

Sunneva fekk fleiri virðislønir fyri sítt serliga hjálpararbeiðið og dirvið í kvinnufongslinum. (Mynd bókin)

Tá eg fekk bókina “Sunneva – dame af sjældent mod” í hondina, gjørdist eg forvitin, tí millumnavnið Sandø var í navninum á hesi serligu kvinnu, sum eftir seinna heimsbardaga fekk fleiri virðislønir, tí hon undir seinna heimsbardaga sýndi serligt dirvi at hjálpa medfangum í týskum kvinnufongsli og týningarlegu. Sunneva var fødd á Sandi og er elsta dóttir sóknarprestin danan Hans Christian Pedersen, sum var prestur á Sandi frá 1896 til 1902. Læs resten

Úr myndasavninum – Nógv skip máttu liggja fyri teym í Havn

Myndin tikin einaferð í 1950-árunum. (Myndeigari Jón Hansen)

Mynd frá 1950-árunum. Myndin sigur heilt nógv, tí nógv skip liggja fyri teym á Havnarvág. Orsøkin var, at Molin var ikki longdur, og Havnin var brimpláss á sunnanættunum. Havaldan kom beinleiðis á Havnina, og vit minnast, tá breyt í Vágsbotni, og aldurnar steðgaði mangan ikki fyrr enn uppi við Meiaríið. Á myndini sæst Hvítabjørn, og Tróndur kemur undan. Reyði krossur sæst áraka Skálatrøð. Alt grótið, sum seinni varð sprongt á Skálatrøð, varð brúkt sum grótkast, tá Molin varð longdur.

Ùti í Bakka var serliga stórur hjallur, sum Kaysten Andreasen átti. Hvør er søgan um stóra hjallin, sum vit onkuntíð plagdu at klatra í? Annars er einki broytt úti í Bakka á og Tinganesi uttan tað, at eini sethús eru bygd har, sum nógv politskt stríð stóðst um. Tá eg síggi Hvítabjørn, komi eg at hugsa um størstu aprílsøguna í Føroyum nakrantíð. Heilt stór mannamúgva streymaði oman til sjóvarmálan, tí Ùtvarp Føroya boðaði 1.apríl frá, at ein hvítabjørn var rikin inn á Havnarvág á einum ísflaka. Eg var sjálvur har og sjálvandi lumpaður. Heiti Golfsteymurin syrgir fyri, at eingin ísflaki kann reka inn á Havnarvág. (Vagnur)

Úr myndasavninum – Frants A. W. Restorff læt í 1880-árunum valahús byggja á Skálatrøð

Torført at finna árstalið, nær Frants Restorff við húski flutti í stóru húsini, (Mynd: Tjóðsavnið)

Tá eg síggi myndina omanfyri, reika tankarnir um barnaárini, tá leiðin heim í býin gekk eftir Gríms Kambandsgøtu ella rættari sagt Konradsbrekku, sum vit róptu gøtuna. Hyggja vit nærri at myndini, síggjast hvít stór valahús mitt í myndini. Hetta eru Lærarahúsini, har Zacharias Sørensen yvirlærari við familju búði. Tosaði við son Zacharis, sum segði mær, at hann var fýra ára gamal, tá tey fluttu í húsini. Spurningurin er so, hvussu gomul húsini eru, og hvør læt húsini byggja? Hetta skuldi gerast torfør uppgáva, tí hvørki Tórshavnar kommuna, Tjóðskjalasavnið ella Umhvørvisstovan (Tinglýsingin) kundi hjálpa mær. Skipanin hjá kommununi gekk ikki so langt aftur í tíðina, og so at hyggja í bøkur og annað tilfar og fáa hjálp frá Tjóðsavninum. Læs resten

Tiltakið Aftur í 60 árini var ótrúliga gevandi at fyriskipa og styrkti um felagsskapin

Vit seldu 36000 atgongumerkini hesi árini. Faroe Boys er á pallinum. (Mynd Árni Konradson)

Í ár eru 50 ár liðin, síðani eg kom í Neistan. Og tá ið eg hyggi aftur í tíðina, standa øll hondbóltsupplivilsini kring landið og uttanlands sjálvandi sum tað allar størstu, men tiltakið Aftur í 60 árini, sum vit skipaðu fyri frá 1988 til og við 2007, var ótrúliga gevandi upplivilsi. Umframt væl fyriskipaði tiltøk, gav tiltakið nógvan pening í felagskassan. Eisini gav tiltakið nógv onnur upplivilsi, tí fólk komu í góðum lagi úr øllum landinum. Tiltakið Aftur í 60 árini styrktu um felagsskapin, eingin ivi um tað. Stuttligt at fyriskipa tiltøk, sum fólk eru fegin um, og har fíggjarliga úrtøkan eisini er góð. Við sorgblídni skrivaði eg í apríl mánað í 2007 niðanfyri skriv í 60 ára faldaran. (Skrivað 2013) Læs resten

Starum dámar eisini væl súrepli

Starin vildi ikki fara frá súreplinum, sjálvt um eg kom heilt nær. (Mynd Vagnur)

Starin vildi ikki fara frá súreplinum, sjálvt um eg kom heilt nær. (Mynd Vagnur)

Torført er fáa stara bara so mikið taman, at hann ikki ræðist, tá tú um vetur gevur starunum í urtagarðinum. Teir flúgva ikki langt burtur, men eru altíð upp á vakt. Men í dag kom eg fram á ein stara, sum hevði funnið sær eitt súrepli mitt á einum alfaravegi. Hann lætst ikki um vón, tá eg tók mynd av honum, meðan nógv fólk og bilar vóru nærhendis. Sjáldsamur stari má eg siga. Bitin má hava verið ov góður at fara frá. Læs resten

Úr myndasavninum – Eg royki fimm mánaðir um árið

jjhjh

Tað gekk ógvuliga skjótt, tá ferð kom at bannað royking á almennum støðum.

Plagi onkuntíð at hyggja at greinum, sum eg skrivaði á heimasíðuni www.drekin.fo frá 2003 til og við 2008. Kom fram á niðanfyri grein skrivað 16 mai 2005. Eg hitti tá ungan rógvara ein dagin í Álakeri, sum segði mær, at 1. januar slókti hann sigarettina og tendraði hana ikki aftur fyrr enn eftir ólavsøkuróðurin. Hetta hevði hann gjørt í fleiri ár. Nógv vatn er runnið í ánna síðani 2005 viðvíkjandi royking í Føroyum.Tit kunnu lesa greinina niðanfyri frá 2005. (Grein skrivað í 2015) Læs resten