Nógv fólk komu altíð í Gundadal at hyggja at svimjikappingum. Tað var nakað serligt at svimja uttandura.

Fekk hesa mynd sendandi í vikuni, og sum eitt skot komu góðu minnini fram í hugaheiminum, tí vit høvdu so nógvar góðar løtur í uttandurasvimjihylinum í Gundadali. Sum smádrongur minnist eg leivdirnar av gamla svimjingarhylinum, sum varð gjørdur í Gundadali í 1930 og stongdur í 1949. Einki vatn var í hylinum, og skiftingarrúmini, sum líktust arbeiðsskúrum, stóðu har nakin og vóru um at detta niður. Men so komu tíðindini frá kommununi, at nýtíðar 25 metrar langur uttandura svimjingarhylur skuldi gerast í Gundadali. Vit høvdu tá lært okkum at svimja í hyljum í Sandá, har vit skiftu aftanfyri onkran stein við Mylluhylin. Havnarfólk fylgdu væl við, meðan hylurin varð bygdur, og so upprann dagurin í 1959, at nýggi svimjingarhylurin læt upp.  “Øll við gulum bondum skulu upp nú”, rungaði um allan Gundadal, tá svimjitíðin var liðug, og tú skuldi upp og onnur í hylin. Beinanvegin, svimjihylurin lat upp, fór Havnar Svimjifelag at skipa fyri svimjikappingum, og fólk vístu kappingunum stóran áhuga. Eitt av hæddarpunktunum tá vóru svimjikappingarnar á ólavsøku og eisini skemtið í hylinum. Nýggja svimjihøllin í Gundadali var tikin í nýtslu í 1982, men nú vit skriva 2017, eru svimjiumstøðurnar ikki broyttar, sjálvt um 9000 fólk búgva fleiri í kommununi. Næsta stóra ætlanin er hálvtrýss metur langi altjóða hylurin. Eg kennist við fleiri andlit á myndini, og ein beiggi mín er eisini har. (Vagnur)

Mær dámar væl at standa í Vágsbotni eisini tá bryggjudansur er. (Mynd Vagnur)

Ikki allir føroyingar upplivdu so nógv á ólavsøku, sum Nólsoyar Páll í Vágsbotni. Eitt var ólavsøkan og undirhaldið frá Miðlahúsinunum, men hann fegnaðast eisini um bryggidansin fyri ólavsøku, og tá stór mannfjøld fylgdu á stórskíggja U21 landsliðnum, sum spældi altjóða dystir á høgum støði í Algeria. Men Nólsoyar Páll er eisini fegin, at hann ikki skal flytast út á Skinnarasker, sum býráðslimur ynskir. – Eg standi væl og havi tað gott, skal eg heilsa og siga. Mær dámar væl, tá lív er í býnum heldur at standa einamallur á Skinnaraskeri, meðan ættirnar herja á Eystaruvág. Tá er meira fjálgt í Vágsbótni. Skinnarasker er ikki meira hóskiligt til mansliv og søgu, har Skinnarasker og havið renna saman. Eg fekk stóra ólavsøkugávu, tá eg hoyrdi, at Skinnarasker er friðað, og at Fornminnissavnið og Yvirfriðingarnevndin geva ikki loyvi at flyta meg út á Skinnarasker. Er ætlanin at flyta meg til Nólsoyar ella Klaksvíkar, so forkomið eg mær heldur í Nólsoyarfirði. Mær dámdi eisini væl at hoyra, at sjálvur listamaðurin sigur, at eg standi best í Vágsbotni og eri evnaður at standa júst har. Tað er eisini æra fyri meg at standa so nær Steinpakkhúsinum, Vektarbúðini og húsinum, har einahandilin einaferð helt til. (Vagnur)     

Henda dunna hevði seks ungar, tá eg fyrstu ferð sá hana í ánni. (Mynd Vagnur)

Nógvar dunnur halda til í Plantasjuni í Havn, men tað gongst heilt illa hjá villdunnunum á fáa ungarnar undan. Orsøkin er, at dunnan hevur so nógvar fíggindar. Likkur, fiskimásar, kettur, rottur og serliga krákur, sum eru so snildar. Tað er bara hendinga dunna, sum megnar at fáa nakrar ungar undan. Havi okkurt árið sæð dunnu við tíggju ungum, og eftir fáum døgum er eingin ungi eftir. Bøgan er einsamøll at ansa ungunum, og er ikki sum gásin, har bæði bøgan og steggin ansa ungunum. Dunnan á myndini hevði seks ungar, fyrstu ferð eg sá hana, men nú eru ungarnir tríggir. Teir vaksa skjótt og eru nú so mikið stórir, at teir vónandi klára skerini. Læs resten →

Vit fáa uttan iva ongantíð aftur slíkan góðan U21 árgang. (Mynd in.fo)

Nú haldi eg, at føroyingarnir eiga at fáa armarnar niðuraftur, tí tað kemur aftur ein hondbóltsdagur í morgin. Hondbóltsferðin hjá U21 landsliðnum var fantastisk, og vit fáa uttan iva ongantíð aftur slíkt U21 landslið, har so góðir spælarar eru á øllum plássum á liðnum. Tí tað var lykilin til hesa fantastisku hondbóltsferð. Vit skulu kanska heilt aftur til 1976 í Portugal, at øll plássini á føroyskum hondbóltslandsliði vóru so væl mannað. Læs resten →

Á Molanum hevði Klaksvíkingur munin og helt tørn inn á málið. (Hvannrók)

1. At Royndin Fríða dreingir hekk føst í startinum, men gjørdi tó tað bragd at vinna bronsuheiðursmerki. 2. At sílakvinnur tóku øll á bóli og vunnu krúsandi sigur 3. Og at kringvarpskvinna gjørdi stórt mistak at rópa út Argjabátin sum meistara, sum ikki var rætt. Hóast ikki góð róðrarlíkindi undir Argjalandi, vóru róðrarnir væl avgreiddir. Vit sóu eins og á fjarðastevnu, at summar manningar duga betri enn aðrar at rógva í gjálvutum sjógvi. Kringvarp Føroya framleiddi frálíka sending í tríggjar tímar, men tað haltaði eitt sindur í samskiftinum millum Sortudíki, málbilin, kringvarpsbátin og steypahandanina. Læs resten →

Petur Mohr Dam løgmaður handar í 1962 róðursmanninum umborð Ørvi Útvarpssteypið. Tað var Niels Juul Arge, til høgri í myndini, sum í 1962 tók stig til vælkenda og vakra Útvarpssteypið. (Mynd bókin Drekin.)

Tað var og er altíð stoltleiki og æra at vinna Útvarpssteypið, sum ikki kann vinnast til ognar. Løgmaður handar altíð steypið á ólavsøku. Hyggja vit eitt sindur aftur í róðrarsøguna, so var í 1964 fyrstu ferð kappast um FM-heitið. Ein FM-róður var fyriskipaður eftir ólavsøku, og henda skipanin helt fram, til núverandi skipan fór av bakkastokki í 1973. Men longu fyrst í 60 árunum høvdu fólk FM-tankar, og Útvarp Føroya slóðaði fyri í 1962 og gav eitt vakurt silvursteyp at kappast um. Nú komu fyrstu ferð stig í føroyskan kappróður. Bert ein bátur kann vinna Útvarpssteypið, og steypið kann ikki vinnast til ognar. Og tað var nakað serligt at vinna Útvarpssteypið, tí løgmaður handaði steypið á ólavsøku. Kappingarreglurnar fyri Útvarpssteypið eru hesar:

Læs resten →

Ólavsøkumálið mátar 901,35 metrar og er styttsta mál í Føroyum. (Mynd Vagnur)

Ólavsøkuteinurin er heilt serligur í ár, tí nú hann sigur frá eystan ella landssynningi, er nýggja grótkastið við Molan eisini partur í ólavsøkuróðrunum. Er ættin eystin, kemur havaldan inn millum Stong og Eystnes, og nú er so mikið nógv grót lagt á botn út frá Molanum, at tað sæst tíðuliga, at sjógvurin lyftist upp við grótkastið sum ein tsunami. Hetta gevur aldur inn ímóti Argjalandi og inn í Sandagerð. Hann sigur tó bara 5-10 m/s um skundið, sum kann gerast nakað av vindi, tá hann serliga er eystan. Hann sigur eisini kanska nakað av sól, og tá kunnu vit fáa sólarvind, sum kann gerast tráður inn á Molan. Læs resten →

Spennand at fylgja við, hvussu fer at rigga við nýggja háttinum at handa heiðursmerki og vísa tað í Kringvarpinum.

Áhugafelagið ólavsøkuróður, sum eru Havnar Róðrarfelag, Róðrarfelagið Knørrur og Argja Róðrarfelag fara í samstarvi við Kringvarpið at royna øðrvísi steypahandan, sum vit millum annað síggja í svimjikappingum og øðrum ítróttagreinum kring knøttin. Áskoðarar, rógvarar og fyrireikarar hava í nógv Harrans ár vitað, at steypahandanin fer við ov nógvari tið, tá hugsað verður um, hvussu stram ólavsøkuskráin er. Summir rógvarar skulu í tímar eftir, teir hava róð, bíða eftir longum røðum og steypahandan á Kongabrúnni. Læs resten →

Frá 1979 til 2006 vóru plankar skrúvaðir saman og lagdir undir Argjaland. (Mynd Vagnur)

Tá tú spyrt fólk, nær føroyskur kappróður fekk fastan start, so minnast fólk ikki væl. Setti mær fyri ein dagin at finna út av, nær vit fingu fyrsta fasta startin. Tvey árstøl eru at heinta og nevnd. Til ólavsøkuróðurin í 1979 tóku teir báðir Petur Nielsen, sáli  og Eigil Hansen sáli, stór tøk og gjørdi ein start úr timburplankum, sum vórðu skrúvaðir saman, og starturin lagdur undir Argjahøvda. Men tað var ikki fyrr enn í 1994, at Róðrarsambandið tók stig at fáa fastan start á øllum stevnum. Men fasti starturin fekk ikki góða byrjan. Læs resten →

Annika dámar væl at vera forkvinna í Róðrarsambandinum. (Mynd Vagnur)

Onkur kundi spurt, hvat fær eina kvinnu at gerast forkvinna í Róðrarsambandinum, sum mest er ein mansverð, og sum nógvu árini hevur havt trupulleikar at fáa avgreitt allar róðrarnar í árinum á nóg góðan hátt. Eg havi hitt Anniku, og tað var ikki ein strongd forkvinna men heldur blíðskortað og fyrikomandi forkvinna, eg hitti í vikuni.

Og forkvinnan trívist væl í RSF, og hon hevur nógv upp á hjartað bæði í føroyskum og altjóða kappróðri. Annika byrjaði sum fjúrtan ára gomul at rógva í Vestmanna, har hon er uppvaksin. – Eg trívist væl sum forkvinna í RSF, sigur Annika, og  sigur soleiðis:

– 14 ára gomul kom eg at stýra Havfrúnni, sum var mannað við eldri rógvarum enn eg. Hetta var í 1989, og árið eftir mannaðu vit Fortunu og róði við bátinum í nøkur ár, til eg fór til Havnar at ganga í skúla. Í 1991 var eg hálvt ár í húsplássi í Danmark og róði í Skive roklub, har vit millum annað róðu kapp í Ålborg. Læs resten →