Soleiðis minnist eg “Gamla hospital”. Spell, at tað varð flutt. (Mynd Havnin – fólk og yrki)
Tá ið Tórshavnar Skipasmiðja fyri nú nógvum árum síðani skuldu víðka um bedingina við nýggjum bedingsvogni, forðaði “Gamla Hospitalið” útbyggingini. Fornfrøðingar og onnur stríddust ímóti Skipasmiðjuni, sum átti økið, til tess at varðveita dýrgripin Gamla hospitalið fyrsta sjúkrahús í Føroyum tikið í nýtslu í 1829. Semja varð at enda um at flyta hospitalið longur niðan, men hetta var ein vánalig loysn. Heldur átti húsið at verið flutt út til hinar sjúkrahúsbygningarnar.
Mangan er í tøkum tíma ella ov seint, tá ið sumt gamalt skal varðveitast. Dømi er hvalastøðin við Áir, sum skuldi verið varðveitt fyri nógvum árum síðani. Í Havn hava undanfarnin býráð oyðilagt fleiri øki í gomlu Havnini. Hava givið loyvi at tikið søgulig hús niður og ístaðin bygt upp stórar ljótar betongbygningar. Ebenezer, Handilskjarnin og húsini, har Landsverk húsast, eru bara nøkur dømi.
Gamla Hospitalið varð bygt í 1828 og varð tikið í nýtslu í 1829. Í bók havi eg sæð, at í 1826 var bara ein lækni í Føroyum við navninum Manicus, sum eisini tók stig at byggja hospitalið.
“Gamla Hospitalið” hoyrdi til heildarmyndina við Müllers pakkhús. (Mynd Eidin Müller)
Færø Amt Hospital rópt Gamla hospital varð niðurlagt í 1924, tá ið Dronning Alexandrines hospital varð bygt, sum framvegis er í nýtslu sum millum annað føðideild.
Sum smádreingir spældu vit mangan á leiðini við Skipasmiðjuna og Gamla hospital, og eg minnist væl húsið, sum tey kallaðu “cellan”. Tá skilti eg ikki rættiliga, hví húsið varð rópt soleiðis, men sum eg skilji at lagnum, vóru tey sinnisveiku stongd inni í hesum bygningi og í ringast føri bundin til songina. Jarnrimar vóru fyri vindeyguni, og høgur garður, sum vit síggja á myndini, um bygningin.
Eitt flutt umvælt “Gamla hospital”, sum heldur skuldi verið flutt í Sandagerð, (Mynd Vagnur)
Fyri 1970 vóru tey sinniveiku send til Danmarkar, men kom hesi aftur til Føroya, tá Landssjúkrarhúsið var víðkað við bygningum fyri sinnisveik, og føroyskir læknar millum Árni Olsen kundi taka sær av teimum.
Tíverrri vórðu restirnar av Gamal hospitalið flutt longur niðan og hava húsini, sum ikki eru liðugt umvæld, øll árini staðið sum misprýði. Eg haldi ikki, at Gamla hospitalið eigur at standa har, sum tað nú stendur. Dugi ikki at síggja meiningina í hesum. Skuldi Gamla hospital flytast, skuldi bygningurin heldur verið fluttur á gott øki við Landssjúkrahúsið. Frálíkt økið er oman ímóti Sandagerði.
Anetta Wang kona Knút Wang og mamma vinmannin Sverra Wang vísti mær einaferð nógvar myndir av Gamla Hospitali. Myndirnar hevði pápi Anettu Erik Faber tikið. Fabar arbeiddi sum lækni á Gamla hospitali seinast í 1800-talinum. Tá var hospitalið væl hildið við vøkrum urtagarði. Nú stendur Gamla hospitalið á skeivum stað og er alt annað enn vakurt og hugnaligt. (Vagnur)