Igor og Peter Sigurd avmyndaðir í Vestmanna í 1986. (Mynd Vagnur)

Herfyri kom eg fram á serliga mynd, sum eg tók í Vestmanna í 1986. Myndin er av kyndilsvenjaranum Igor Kmec og Peter Sigurdi Rasmussen við blómutyssi í hond. – Hví taka hesir báðir í hondina hvør á øðrum, og hví Petur Sigurd við blómutyssi. Ikki fekk eg tá fatur í Peter Sigurdi, tí hann var í Danmark, men nú er Peter Sigurd komin aftur, og eg fekk søguna um myndina.

– Eg var venjari hjá VÍF hetta árið, og Igor Kmec vandi Kyndil, og myndin er óivað tikin fyri dystin, sum var avgerandi, um tað bleiv Kyndil ella VÍF, sum vann FM-heitið. VÍF vann dystin 23-20 og harvið FM-heitið, men um tað var Igor, sum gav mær blómutyssið, minnist eg ikki, sigur Peter Sigurd.

Í 1985 tók Kyndil stórt tak at fara til Kekkoslovakia eftir venjara, og nýggi venjarin Igor Kmec var ikki hvør sum helst. Igor hevði ítróttaútbúgving á professarastigi, og í 1978 leiddi hann VSZ Kosice til meistaraheitið í kekkoslovakisku kappingini. Igor var eisini hjálparvenjari hjá kekkoslovakiska A-manslandsliðnum fyrst í áttatiárunum.

Igor hevði spælt hondbólt frá ungum árum, og hann spældi eisini í fleiri ár við Slavia Praha. Igor hevði nógvar royndir sum venjari, tá ið kom til Føroya at venja Kyndil. Umframt at vera hjálparvenjari hjá A-manslandsliðnum, vandi hann eitt skifti kekkoslovakiska mansunglingalandsliðið við góðum úrslitum, og besta úrslitið var bronsuheiðursmerkini í HM-kappingini í 1981, og tað var besta úrslitið, landsliðið nakrantíð hevði fingið. Í Føroyum skuldi Igor venja besta manshópin og kvinnuhópin hjá Kyndli.

Nógv kann skrivast og sigast um Igor Kmec, og mangt áhugavert er at lesa um venjaran Igor Kmec í bókini Bjartur lýsir Kyndilslogin. Eg kann minnast, at kyndilsspælararnir søgdu, at Igor legði ótrúligan dent á verjuspælið. Eisini skifti Igor nógv út í dystunum, tí hann arbeiddi ikki við løtuvinningum, tí tað galt um at fáa so nógvar spælarar á vøllin sum gjørligt, sum kundu mynda kyndilsliðini næstu árini. (Greinin skrivað í 2015) Læs resten →

Fólk gjørdu kvetti, tá ið Barjama í 1952 sigldi á Bøboðarnar og gjørdist vrak. (Mynd Vágs Sóknar Bygdasavn www.vagsbygd.com )

Í 2007 skrivaði eg dagbók í sambandi við kognitiva venjing, og ein frálíkan summarmorgun gekk leiðin Út á Bø, sum er avtoftað lítil bygd sunnanfyri Kirkjubø. Tað er ótrúliga vakurt Úti á Bø, og har sæst, at fólk einaferð í tíðini hava búleikast har. Dyrkaður bøur, toftir frá húsum, stórt seyðahús, sum er gjørt í nýggjari tíð, og leivdir frá farmaskipinum Barjamu, sum í 1952 fór á land á Bøboðarnar. Skotska farmaskipið, sum var á veg til Vestmannar, var fullfermt við timbri og øðrum góðum, sum nógv fólk fingu gleði av. Niðanfyri er brot at lesa úr dagbókini, eg skrivaði í 2007. Læs resten →

8-mannafarið Ørvur 1962: Aftast f.v. Hanus Clementsen, Reinar Dam, Rógvi Holm og Sjúrður Mikkelsen. Fremst f.v: Sverri Køtlum, Andrias Klein, Vilhjálmur Christiansen, Verning Thomsen og Bjarti Ludvig. Tá róðu menn í hvítari skjúrtu, upprullaðum ermum  og terlenbuksum.  (Mynd Bambus)

3. oktober í fjør andaðist systkinabarnið Vilhjálmur Christiansen róptur Lill, og hann stýrdi 8-mannafarinum Ørvi í 1962. Havi skrivað um kappróður hvørt ár síðani 1983 men ikki í ár, tí eg helt, at lítið var at skrivað heim um, tí eldri bátastøddirnar 5-mannaførini við kvinnum, 6-mannaførini við monnum og kvinnum, 8-mannaførini og 10-mannaførini vóru longu avgjørdar á norðoyastevnu. Somu bátar hava fyri ólavsøku vinnu allar róðrarnar. Kom í morgun at hugsa um myndina omanfyri, sum Bambus tók av ørvamanningini í 1962. Myndin er søgulig, tí í 1962 gav Úrvarp Føroya út steyp at kappast um, ferðasteyp, sum ikki kann vinnast til ognar. Serliga við steypinum var, at tað var løgmaður, sum handaði steypið á ólavsøku. Lill stýrdi Ørvi í 1962 og situr mitt í myndini, og meg minnist, at tað var seligur stoltleiki hjá Ørvi at vinna Útvarpssteypið hetta árið.

Gjørdar vóru kappingarreglur um Útvarpssteyðið, har reglurnar søgdu, at bátur skuldi rógva á hvørjari stevnu, og vinnandi bátur fekk trý stig, nummar tvey tvey stig og nummar trý eitt stig. Stóð á jøvnum millum bátar eftir ólavsøkuróðurin, so skuldi trýmannanevnd gera av, hvør bátur róði vakrast og fara við steypinum sum var serligur stoltleiki. Ørvur vann sær útvarpssteypið í 1962. Fara vit til 2020, so hava fimm bátar vunnið allar róðrarnar í summar fyri ólavsøku. Erla kongsdóttir 5-mannfar við kvinnum, Jarnbardur 6-mannafar við kvinnum, Smyril 6-mannafar við monnum, 8-mannafarið Nevið reyða og Ormurin. So er spurningurin, hvør fer við útvapssteypinum. Hesir bátar hava 42 stig og fult stigatal. Eingin barnamanning, gentu – ella dreingjamanning hevur vunnið allar seks róðrarnar. (Vagnur)

Myndin er tikin seinast í 60-árunum. (Mynd Tórshavnar Havn)

Tað er áhugavert at síggja gamla mynd og so taka mynd av sama øki eini fimmti ár seinni. Hetta gjørdi eg í gjár, tá ið eg stóð ovast uppi yvir Skálatrøð og tók mynd av eystaru bryggju. Alt tað gamla Skeiva pakkhús, Müllers pakkhús, smiðjan og fabrikkin hjá Østrøm eru framvegis har, men nógv er broytt. Ovara myndin er frá seinast í 60-árunum, og niðara myndin av sama øki er júst tikin. Síðani seinast í 60-árunum eru molarnir longdir, og nýggjur moli gjørdur út frá Fiskasentralinum. Á niðaru myndini eru allir bilarnir á Skálatrøð og nógvu frítíðarbátarnir. Læs resten →

Victor Danielsen á fríøkinum í Fuglafirði. (Mynd Vagnur)

Á ungum árum segði navnið Victor Danielsen mær ikki nógv uttan tað, at vit í skúlanum fingu at vita, at hann týddi bíbliuna til føroyskt, hann hoyrdi til Brøðrasamkomuna og var evnaríkur sálmayrkjari og umsetari. Seinni gjørdist mær greitt, at maðurin veruliga slóðaði fyri føroyska málinum í eini tíð, tá ið føroyska málið hevði torført at fóta sær í føroysku kirkjunum. Victor var undangongumaður.

Á fríøkinum vestanfyri samkomuhúsið Siloa í Fuglafirði stendur vøkur standmynd av trúboðaranum Victori Danielsen, sum listamaðurin Hans Pauli Olsen  evnaði. Læs resten →

Danin Tom B. Hansen og Eyðun Djurhuus í boksidysti á Háskúlanum. (Mynd Ítróttarárbókin 1972)

Tað var tann tíð, tá føroyingur fóru upp á nátt at lurta í útvarpi, tí Cassius Clay, seinni Muhammad Ali, Ingmar Johansson ella Floyd Pattersson boksaðu um heimsmeistaraheitið. Undir krígnum boksaðu enskir hermann í Føroyum, og føroyingar hava boksað í Danmark. Einaferð æt eitt felag Tórshavnar boksifelag, sum var virki í 1960-árunum og fyrst í 1970-árunum. Læs resten →

Mynd frá 1928 á skótalegu í Danmark. Frá vinstru Helge Michelsen, Poul, sum eg ikki kennist við, og Aage Michelsen. Helge fimtan og Aage seytjan ára gamlir á skótalegu í Gravenshoved. (Familjumynd),

Mamma okkara, sum í fjør fór um sýn, átti nógvar familju – og aðrar myndir, sum hon hevði skipað í brævbjálvar, og sum lógu eftir henni, tá hon flutti á Ellisheimið í 2011. Havi fleiri ferðir kagað í brævbjálvarnar, og nú komst tú fram á nakrar serligar skótamyndir frá seinast í 1920-árunum. Visti, at pápi okkara og beiggjarnir vóru skótar, men ikki visti eg, at abbi okkara Hans Jakku Michelsen var frá 1926 til hann doyði í 1943 ein av teimum fimm í liðráðum í Skótalið Sigmuds Brestissonar. Liðráðið, sum mest vóru foreldir, var treyt, um føroyskir skótar skuldu vera við í altjóða skótasamarbeiðinum, og tí mátti S.S.B innlimast í ”Det danske spejderkorps”. Læs resten →

LOYSING er vorðið slitið og kámt. Onkur átti at málað tað aftur., (Mynd Jóhann Mortensen)

Tá tú sum smádrongur við Landavegin gjørdist eldri, víðkaðist sjónarringurin. Vit lærdu at svimja í Sandá og Sandagerði, og tá vit dugdu at svimja, sluppu vit oman í Vágsbotn og Vestaru bryggju, sum bleiv okkara spælipláss. Sum tólv ára gamal komst tú oman í Álaker, har systkinabarnið Lill stýrdi á 8-mannafarinum Ørvi. Kundi rógvari ikki rógva eitt kvøldi, so róði Lill, og tú stýrdi. Tá komst tú í róðrarhøpi at kenna ávís staðarnøvn fram við Argjalandi, og eitt var LOYSING, sum var málað á hamara millum Gulan og Argjaboða. har aliringarnir nú liggja. Tá gavst tú tær ikki far um, hví orðið LOYSING var hvítmálið á hamara har suðurin.

Sum smádrongur komst tú í Álakeri í róðrarhøpi at kenna nøvnini Sandagerð, Sandagerðsnes, Argjahøvda, suðuri á Gulanum, Úti í Buð, LOYSING, Glyvursgjógv og Glyvursnes. Tað kom eisini fyri, at størri kappróðrarbátarnir fóru suður um Glyvursnes fram við  Borá og út á Kirkjubønes, men hetta var sjáldan, tí steymhart er um nesini. Tá manningar róðu málið inn í Vágsbotn, var hita upp út á LOYSING ella har um leiðir. Læs resten →

Á norðoyastevnu í 2006 róðu seks 10-mannafør. Nærmast

Tá fólk spyrja meg, hví tú ikki skrivar um kappróður í summar, sum tú hevur gjørt hvørt ár síðani 1980-árini, so er svarið einfalt. Tá slett eingin kapping er í vaksnamannaróðrunum og FM-heitini longu avgjørd á norðoyastevnu, so er einki at skriva heim um. Fáir bátar og slett eingin spenningur. Vaksnamannaróðurin er framvegis í kreppu, men tá tað er sagt, so hava ungdómsmanningarnar sett met, og tað kunnu vit øll fegnast um. Havi til stuttleika hugt í hagtøl frá ár 2000.

Hesi tjúgu árini frá 2000 eru 10-mannf, 8-mannf, 6.mannf við monnum og 6.mannf við kvinnum samanlagt fækkað 50%. Á Sundalagstevnu herfyri róðu trý 10-mannafør, fýra 8-mannafør, sjey 6-mannafør við monnum og trý 6-mannafør við kvinnum. Samlagt seytjan manningar. Á sundalagsstevnu ár 2000 róðu fimm 10-mannafør, trettan 8-mannafør, seks 6-mannafør við monnum og níggju 6-mannafør við kvinnum. Samlagt 33 bátar. Havi ikki talt við 5-mannaførini við kvinnum, tí í 2000 var einki aldursmark, har bæði kvinnur og gentur róðu í sama róðri. Læs resten →

Lítli Knút var trúgvur HB-ari, las nógv og fylgdi væl við í samfelagsviðurskiftum.

Fekk forvitnisliga mynd sendandi av Knúti Petersen róptur Lítlí Knút úr Havn, sum var egin, og sum vit øll kendu. Hann gekk altíð í vælvaskaðum og reinum gummistyvlum, keppi og mynsturbundnari troyggju. Prátaði av og á við Knút, sum fyrst og fremst snúði seg um fótbólt, tí hann var HB-ari við stóra H. Hann fylgdi eisini væl við í samfelagsviðurskiftum. Knút er uttan iva hugskotið til sangin Kalla Katt hjá Kára P, sum hann yrkti og syngur so væl. Havi spurt systurson Knút og kagað eitt sindur í lívsleiðina hjá kendu havnarmyndini og HB-aranum, sum í 1987 doyði ov ungur bert 49 ára gamal.

Fyri okkum ungu við Landavegin var Bringsnagøta serlig, tí húsini Arnesminde var politistøð, har politibilarnir stóðu uttanfyri, og fongslið var jú úti í Tinganesi. So alt hetta hugtók okkum ungu.

Í Bringsnagøtu byrjaði Havnar Keypssamtøka í 1952, og hinumegin stóðu smá hús, har Knút skómakari hevði skósmiðju, og har vart tú nakrar ferðir inni við pápa, sum skuldi forsóla skógvar, sum tað tá æt. Læs resten →