Úr myndasavninum – Vaktarskipið Niels Ebbesen skeyt í 1961 eftir skotska trolaranum Red Crusader

Skotski trolarin Red Crusader, sum Niels Ebbesen skeyt eftir. (Mynd gomul-skip.fo)
Skotski trolarin Red Crusader, sum Niels Ebbesen skeyt eftir. (Mynd gomul-skip.fo)

Summi barna- og ungdómsminni sita fastari enn onnur, og eitt av teimum, sum eg minnist serliga væl, var, tá ið danska “fregattin” Niels Ebbesen í 1961 skeyt eftir skotska trolaranum Red Crusader. Hendingin, sum fór fram norðan fyri Vágoynna, var serlig. Niels Ebbesen tók trolaran Red Crusader, sum fiskaði innanfyri føroyska seks fjóðringa fiskimarkið, sum var fiskimarkið í 1961. Manning frá verjuskipinum varð sett umborð á Red Crusader, men tá ið kósin skuldi setast ímóti Havnini, vórðu donsku vaktarmenninir stongdir inni í rúmi, og Red Crusader setti kós ímóti Skotlandi. Les meira…

Úr myndasavninum – Havi nógv góð minni um Jón Hansen

Jón Hansen á trøðni við Villingardalsvegin. Myndin tikin á sumri 1974. (Mynd Vagnur)
Jón Hansen á trøðni við Villingardalsvegin. Myndin er tikin á sumri 1974. (Mynd Vagnur)

Longu sum smádrongur í 1950-árunum kom eg at kenna navnið Jón Hansen, tí Jón átti brúnu lastbilarnar, sum koyrdu í Havnargøtum. Á hurðunum stóð skrivað Jón Hansen telefon 1850. Eg kom at hitta og kenna henda merkismann í trimum ymsum tíðarskeiðum. Fyrst sum smádrongur í Smæruni, har pápi mín arbeiddi, síðani sum bilmekanikari hjá Vilhelmi Nielsen, tí Jón Hansen hevði fleiri Bedford-lastbilar, og seinastu árini í familjuni, tí Jón var systkinabarn vermammu mína, Miu Trónd, og vinmaður Hanus Jensen, verpápa mín. Myndina omanfyri tók eg av Jóni uppi á trøðni hjá honum summarið 1974 – sama árið, sum Jón doyði. Og myndin hevur sína søgu. Les meira…

Fann eisini nøvnini á manning umborð á sluppini King Arthur

King Arthur í Íslandi á sumri í 1924. Aftast f.v. standandi: Eliesar úr Múla, Hans Pauli Hansen (hjá Sigmalenu), Norðdepli, Hans Hansen (stóri Hanus), Eiði, Hanus Eysturtún, Tórshavn, Jóan Karl Absalonsen, Viðareiði, Zaharias á Stykkinum, Stykkinum, Sigurd Henriksen, Árnafirði, Ólavur í Todnesbuð, Norðdepli, Emil Johannnesen, Hvannasund, Jóan Hendrik Olsen, (hjá Sigmalenu) Norðdepli og Jakki Mikal Sørense. (uppi við Garð), Viðareiði. Fremst sitandi f.v. Hans Edvard Joensen, Eiði, Jens Kristian Justesen (Kristian hjá Magnusi), Norðdepli, Hans Jákup Joensen (á Trætustykkinum), Eiði, Edmuns í Ánunum (Hansen) Ánirnar, Sámal Jákup í Ánunum (Johannesen) Ánirnar, Christian Christiansen (í Hvannasundi), Tórshavn, Símun úr Múla (Frederiksen), Múli og Hans Mikal Hansen (hjá Karli), Viðareiði. (Mynd Joensen prestur)
King Arthur í Íslandi á sumri í 1924. Aftast f.v. standandi: Eliesar úr Múla, Hans Pauli Hansen (hjá Sigmalenu), Norðdepli, Hans Hansen (stóri Hanus), Eiði, Hanus Eysturtún, Tórshavn, Jóan Karl Absalonsen, Viðareiði, Zaharias á Stykkinum, Stykkinum, Sigurd Henriksen, Árnafirði, Ólavur í Todnesbuð, Norðdepli, Emil Johannnesen, Hvannasund, Jóan Hendrik Olsen, (hjá Sigmalenu) Norðdepli og Jakki Mikal Sørensen. (uppi við Garð), Viðareiði. Fremst sitandi f.v. Hans Edvard Joensen, Eiði, Jens Kristian Justesen (Kristian hjá Magnusi), Norðdepli, Hans Jákup Joensen (á Trætustykkinum), Eiði, Edmund Hansen, Ánirnar, Sámal Jákup Johannesen Ánirnar, Christian Christiansen (í Hvannasundi), Tórshavn, Símun Frederiksen), Múli og Hans Mikal Hansen (hjá Karli), Viðareiði. (Mynd Joensen prestur)

Í sambandi við grein um m/k Grundick kom eg eisini fram á nøvnini á manning, sum var við sluppini m/k King Arthur í Íslandi í 1924. Debes Christiansen skrivar undir nøvnunum, at Joensen prestur var fleiri summar í Nordfirði í Íslandi, har hann helt møtir fyri manningum á føroyskum skipum, sum komu inn at landa fiskin til skip, sum síðani sigldi fiskin til Føroyar til virkingar. Sum áður sagt, keyptu Havnar Jógvan og synirnir Chrstian og Sámal sluppina King Arthur í 1903. Eg havi tað soleiðis, at mynd missir virði, um myndatekstur ikki fylgir myndini. Í hesum førinum nøvnini á fiskimonnunum á myndini. Sjálvt um tú ikki kennir allar menninar, so er áhuguvert at síggja menninar, og kanska kennir tú okkurt eftirnavn. Umborð eru í tveimum førum faðir og sonur, og so eru tríggir brøður eisini umborð á King Arthur. Hjá mær er altíð serligt at síggja mynd av abba mínum Christiani í Hvannasund, tí hann doyði, áðrenn eg varð føddur. Spell ikki at hava hitt hann. Myndina omanfyri havi eg sæð áður, men nú eru so nøvnini eisini komin á pláss. (Vagnur)

Kappingarskráin í bestu mansdeild er alt ov illa løgd

VÌF hevur enn teoretiskan møguleika at koma í FM-finalurnar, men so mugu fyrst allir restandi dystir vinnast.

Hetta er bara ov vilt, sum fer fram í bestu mansdeild í løtuni. Ongantíð áður í føroyskari hondbóltssøgu er manskappingin so illa løgd sum í vetur. Mansliðini eru sjey í tali og spæla dupulta kapping. Tað vil siga tveir dystir hvør ímóti øðrum fyri jól og tveir dystir eftir jól. Men hvat ger HSF? Í tíðaskeiðnum frá 22. mars til 31. mars spæla VÍF og Kyndil tríggjar dystir hvør ímóti øðrum, og H71 og Neistin spæla báðar dystirnar í seinnu hálvu í somu viku. Tey, sum leggja kappingina, mugu hava misskilt uppgávuna. Og virðingin fyri stigatalvuni er heldur ikki nóg góð. Les meira…

Ítróttahøllin á Hamrinum er nossligasta høllin í Suðurstreymoy

Ljós og vøkur høll á Hamrinum. (Mynd Vagnur)
Leygarmorgunin var eg fyrstu ferð í nýggju høllini á Hamrinum. Gjørdist bæði ovfarin og glaður at síggja hesa vøkru og góðu høll. Hugnalig ljós høll við góðum útsýni yvir Havnina, og sum uttan iva er nossligasta høllin í Suðurstreymoy. Tó er at siga, at talan er um eina venjingarhøll við ikki so nógvum áskoðaraplássum. 

Les meira…

Nógv góð ungdómsminni í Doktar Jakobsensgøtu

Myndin tikin einaferð í 1930-árunum. Nærmast høgrumegin Skálabúðin og síðani húsini hjá Bena Wardum.
Myndin tikin einaferð í 1930-árunum. Nærmast høgrumegin Skálabúðin og síðani húsini hjá Bena Wardum.

Við sorgblídni at síggja gomlu myndina av Doktar Jakobsensgøtu. Bilarnir siga frá, at myndin er tikin einaferð í 1930-árunum. Serliga venda eyguni ímóti húsunum næst til høgru omaneftir. Hetta eru húsini hjá Bena og Katrinu Wardum, sum tey bæði yvirtóku í 1956, eftir at hava búð við Landavegin hinumegin ánna við Vesturkirkjuna. Bena og Katrina áttu tveir dreingir, elst Virgar, sum um tjúgu ára aldur flutti til Íslands, og yngri sonurin Bergur Wardum, sum andaðist herfyri. Familjan var nærmasti granni hjá okkum við Landavegin, til tey fluttu heim í Dr. Jacobsensgøtu. Vit ungu komu mangan í heimið hjá Bena og Katrinu. Og minnini eru góð. Les meira…

Dreymagentan Tarira stendur har so køld í vetrarveðrinum

Rithøvundurin og listamaðurin William Heinesen varð føddur 15. januar í 1900 og andaðist 12. mars 1991. Á hundrað ára føðingardegnum 15. januar í 2000 varð vøkur standmynd avdúkað á vælegnaðum staði sunnanfyri Plantasjuna. (Myndir Vagnur)

Um dagarnar gerast túrarnir nógvir í Plantasjuni, tí hundurin dámar ikki og tolir ikki at ganga á saltdálkaðum gongubreytum og vegum. Tá er øðrvísi í Plantasjuni. Hevði myndatólið við mær í morgun, og fyrsti maðurin, eg møtti, var norðmaður við myndatóli við langari linsu. Ørindini í Plantasjuni vóru at taka myndir av ymsum fuglum. Ti, sum hann sigur, fuglar, sum ikki hoyra til í Føroyum, koma eisini framvið. Torført er at finna útav, um dunnurnar, dúgvurnar og annars smáfuglarnir fáa nógmikið at eta í kalda veðrinum. Í morgun vóru dunnurnar svangar, men eg sá, at onkur hevði longu givið dúgvunum millum trøini. Les meira…

Teir leggja telefon – og telegrafkaðalar til Velbastaðar og Kirkjubøar

Vagn Erik Michelsen, Jóhan Norðfoss og Herluf Jacobsen. (Mynd Christian Holm Jacobsen myndasavn)

Tá í útvarpinum hósdagin hoyrdist, at Jóhan Norðfoss var farin 97 ára gamal, kom eg at hugsa um áhugaverda mynd, sum er at síggja í Christian Holm Jacobsens myndasavni. Tríggir kendir menn við Velbastaðvegin, sum práta um arbeiði. Jóhan kendu vit væl frá svimjihylinum. Frá vinstru Vagn Erik Michelsen, Jóhan Norðfoss og Herluf Jacobsen. Hví er so Vagn Erik á myndini, jú, hann arbeiddi á Telegrafstøðini, og her skal telefon – og telegrafkaðal leggjast úr Havn til Velbastaðar og Kirkjubøar. Alt arbeiðið gjørt við spaka, eyrhakkara og trillibør, og vit síggja tveir kaðalar. Nú fór Jóhan, Herluf er eisini farin, og Vagn Erik, sum er 90 ára gamla, er dementur og býr á Tjarnargarði. Vegurin er einsporaður eyrvegur. Men nær komu so fyrstu vegirnir í Føroyum. Fann niðanfyri brot.

Um aldamótið kveiktist áhugin at gera vegir í Føroyum, og í 1922, tá ið fyrsti bilurin kom higar til lands, kom so rættilig gongd á vegagerðina. Vegurin millum Skopun og Sand var liðugur við árslok 1916. Í 1921 játtaðu ríkismyndugleikarnir 80% av útreiðslunum til hesar fimm vegagerðir, ið vóru 65 km til longdar: Úr Sørvági um Miðvág til Sandavágs, úr Havnini til Velbastaðar og Kirkjubøar, úr Søldarfirði um Gøturnar til Fuglafjarðar, úr Kollafirði til Kvívíkar, av Sandi til Skálavíkar og Húsavíkar. So kundi ein spurt, hvussu við vegunum í Suðuroy. (Vagnur)

Omma Cathrina í Dalólastovu var bókakøn kona og las nógv

Myndin av Cathrinu í Dalólastovu hongur í Listaskálanum.

Kom herfyri fram á málning av langommu míni Annu Cathrinu Michelsen (í Dalólastovu), sum hongur í Listaskálanum. Á myndini er langomma mín 76 ára gomul. Eg kenni málningin, hann hevur hingið hjá einari ommudóttir hennara og latin listaskálanum, tá hendan doyði.

Stóð eina góða løtu frammanfyri málning og hugsaði um, hvussu ættarlið fylgir ættarliði, at hendan kvinnan hevði havt sítt lív, sínar hugsanir, sín bangilsi, og sínar dreymar. Tað er ikki nógv, eg veit um hennara gerandisdag, og ongin er longur at spyrja.

Tá hon varð fødd, búðu 900 fólk í Havn. Anna Cathrina Jacobsen var borin í heim í 1851 og doyði í 1932. Hon vaks upp í Havn. Tá búðu færri enn 900 fólk í Havn, og tey búðu flest øll í Tinganesi og úti á Reyni. Anna Catharina fór í skúla sum sjey ára gomul og úr skúlanum, tá hon var konfirmerað.

Hon giftist Sigmund Johannes Michelsen, sum eisini var úr Havn. Hann var føddur í 1854, so tey vóru javngomul. (Chirstin Dahl Plate hevur skrivað greinina) Les meira…

Nakrar hugleiðingar um stigatalvuna í bestu kvinnu – og mansdeild

Team Klaksvík hevur sítt besta lið í nógv ár. Vunnið stig og tapt nógvar teprar dystir, men enn væntar nakað til tess at koma upp á toppin.

Síggi ikki hondbóltsdystir í hallunum, men fylgi væl við á stigatalvuni og ikki minst dómaraseðlunum, har tú kanst síggja øll hagtølini og gongdirnar í dystunum. Hissini stroymaði brot eru sædd. Hetta er alt áhugavert. Nú er steðgur í landskappingini, tí innleiðandi dystirnir í steypakappingini standa fyri durum. Stutta av tí langa er, at longu fyri jól var greitt, at kvinnuliðini hjá VÍF og Kyndil spæla FM-finaludystirnar í apríl mánað, men í manskappingini er enn spenningur, tó sannlíkt er, at Neistin og H71 spæla FM-finaludystirnar. Haldi ikki, at kappingin er nóg væl løgd, og virðingin í HSF fyri stigatalvuni er ikki nóg stór. Hví skuldi nú útsetti mansdysturin millum Kyndil og VÍF útsetast í tveir mánaðir. Hetta órógvar stigatalvuna, sum fólk fylgja.  Les meira…