Hondbóltskappingin í bestu deildunum fekk óvanliga byrjan

Øll liðini í bestu kvinnudeildini hava longu mist stig.
Øll liðini í bestu kvinnudeildini hava longu mist stig.

Altíð er áhugavert at fylgja við, hvussu fyrsta dystirnir í bestu hondbóltsdeildunum fara at laga seg. Liðini spæla í grundspælinum fýra dystir hvør ímóti øðrum. Tað óvanliga er nú hent bæði í kvinnu- og mansdeildini, at øll liðini hava mist tvey ella fleiri stig, nú fyrsta umfar ikki er liðugt spælt. Serliga roknaði eg ikki við, at mansliðini Kyndil og KÍF fingu so slaga byrjan, og at kvinnuliðini VB og VÍF longu hava mist óvikavist trý og fýra stig. Men fyrst nøkur orð um kvinnukappingina.Les meira…

Úr myndasavninum – Nógv útlendsk lið komu til Føroya

Landsliðið í 1977. St.f.v: Finnur Helmsdal, Sigmund Reinert, Bjarni Samuelsen, Mortan Mørk, Hanus Joensen, Finn Bærentsen, Áki Mortensen, Hilmar Joensen og Hans Mortensen, venjari. Húkandi f.v. Palli Joensen, Hans Åge Stampe, Sverri Jacobsen, Echardt Persson og Áki Davidsen.
Landsliðið í 1977. St.f.v: Finnur Helmsdal, Sigmund Reinert, Bjarni Samuelsen, Mortan Mørk, Hanus Joensen, Finn Bærentsen, Áki Mortensen, Hilmar Joensen og Hans Mortensen, venjari. Húkandi f.v. Palli Joensen, Hans Åge Stampe, Sverri Jacobsen, Echardt Persson og Áki Davidsen.

Hans Mortensen vandi føroyska manslandsliðið í 70-árunum, tá ið millum annað Føroyar í 1976 fingu góð úrslit í HM-kappingini í C bólkinum í Portugal. Føroyar tapti 21-20 fyri Sveits í hesi kapping. Tveir av spælarunum á myndini eru ikki millum okkum longur. Sigmund Reinert, sum doyði ungur, og Finnur Helmsdal, sum doyði av sjúku í 2008. Hans Mortensen legði stóran dent at fáa donsk 1. deildarlið at koma til Føroya at spæla ímóti føroyska landsliðnum. Kolding IF var eitt av liðunum. Í 1980 skipaði Føroyar fyri HM-kappingini í C-bólkinum, og tá spældu Norra, Portugal og Eysturíki eisini í C-bólkinum. Tann 6. februar 1980 tapti Føroyar 17-24 fyri Norra í høllini í Klaksvík. Í 2010 er Norra eitt av bestu liðunum í Europa. Sig so tað. (Vagnur)

 

Nógv loyndarfult var altíð um Natostøðina í Mjørkadali

Forward Scatter site støðin stóð klár at taka í nýtslu í 1962. Hon steðgaði at virka í 1992 og burturbeind í 1995. (Mynd bókin)
Forward Scatter site støðin klár at taka í nýtslu í 1962. Hon steðgaði at virka í 1992 og burturbeind í 1995. (Mynd bókin)

Eg havi júst lisið bókina “Forsvaret i Mjørkadal – sum jeg husker det”, som Georg Sylvest Pedersen skrivaði í 2007. Vit ungu í 1960-árunum eru uppvaksin við Natostøðini, sum vit kallaðu virksemið í Mjørkadali. Minnist arbeiðsbarakkirnar, sum eftir lokið arbeiðið í 1962/1963 vórðu seldar føroyingum. Millum annað keypti B36 eina av barakkunum. Eftir at hava lisið bókina, sum telur um hundrað síður, fekst nógv at vita, sum eg ikki visti áður. Áhugaverdur lesnaður.Les meira…

Úr myndasavninum – Vaktarskipið Niels Ebbesen skeyt í 1961 eftir skotska trolaranum Red Crusader

Skotski trolarin Red Crusader, sum Niels Ebbesen skeyt eftir. (Mynd gomul-skip.fo)
Skotski trolarin Red Crusader, sum Niels Ebbesen skeyt eftir. (Mynd gomul-skip.fo)

Summi barna- og ungdómsminni sita fastari enn onnur, og eitt av teimum, sum eg minnist serliga væl, var, tá ið danska “fregattin” Niels Ebbesen í 1961 skeyt eftir skotska trolaranum Red Crusader. Hendingin, sum fór fram norðan fyri Vágoynna, var serlig. Niels Ebbesen tók trolaran Red Crusader, sum fiskaði innanfyri føroyska seks fjóðringa fiskimarkið, sum var fiskimarkið í 1961. Manning frá verjuskipinum varð sett umborð á Red Crusader, men tá ið kósin skuldi setast ímóti Havnini, vórðu donsku vaktarmenninir stongdir inni í rúmi, og Red Crusader setti kós ímóti Skotlandi. Les meira…

“Fossurin” eftir Jákup Dahl próst er av allar bestu stuttsøgum

Fossurin var ikki so stórur í góðveðrinum henda dagin. (Mynd Vagnur)
Fossurin var ikki so stórur í góðveðrinum henda dagin. (Mynd Vagnur)

Tá ið eg í vikuni spákaði á sandinum í Sandagerði, kom eg knappliga, tá ið eg sá fossin í ánni, at hugsa um árini á Føroya læraraskúla. Vit høvdu Jeffrei Henriksen í føroyskum, og til próvtøkuna í fyrsta flokki í 1975 kom eg upp í stuttsøguni “Fossurin” eftir Jákup Dahl próst. Nú skjótt fjøruti ár seinni rennur fossurin har framvegis, og søgan er eins góð og viðkomandi, sum tá Jákup Dahl skrivaði søguna, tá vit lósu søguna á Læraraskúlanum, og nú eg í 2014 havi lisið søguna enn einaferð. “Fossurin” nemur við nakað í sálini, er av allar bestu stuttsøgum, og sum tú kanst lesa niðanfyri. Les meira…

Hon sat har so køld uttanfyri við sigarettini í munnklovanum (e)

Trongdin er stór til sigarettina. (Mynd Vagnur)

Tá ið eg ein morgun í kalda góðveðrinum kom oman Landavegin, sá eg løgna sjón uttan fyri hárfríðkanarstovu. Ein kona var farin út í tún á fáa sær ein royk beint úr hárfríðkanarstólinum.

Hon hevði silvurpappír í hárinum, tí hon óivað var ávegis at lita sær hárið, og hon hevði eitt slags fyriklæði um seg. Eg steðgaði á og spurdi kvinnuna, sum eg hevði sæð á ungum árum, um trongdin var so stór til sigarettina, at hon ikki megnaði at gera seg lidna í hárfríðkanarstovuni, áðrenn hon festi sær í.

Hon segði mær, at hon roykti meira enn ein pakka um dagin, og at hon ikki roykti á ungum árum, men var byrjað at roykja, tá ið hon kom í tretivu árini. Eg kendi andlitið aftur, tí hon gekk í skúlanum, har eg arbeiddi sum lærari, men eg kendi ikki kvinnuna. Hon var bæði blíð og týð og hevði einki ímóti, at mynd varð tikin, sjálvt um eg segði henni, hvat eg ætlaði at brúka myndin til.Les meira…

Nøkur orð um Mariu Mikkelsen abbasystur mína

Maria Mikkelsen búði í Danmark í fimti ár.
Maria Mikkelsen búði í Danmark í fimti ár.

Eg havi mangan hoyrt, at abbasystir mín Maria Mikkelsen var serlig kvinna, og sum eg bara ørminnist, tí hon andaðist í 1956. Serlig, tí hon var bersøgin í talu, roykti stóra sigar, og var vakt av tjóðskaparandanum á ungum árum.

Maria var bæði yrkjari og týðari, men kend gjørdist hon sum kvinna í Keypmannahavnartíð síni, tá hon lívgaði um alt, sum føroyskt var.

Eg havi funnið fram nakað av tilfari, sum er skrivað um Mariu Rebekku Mikkelsen fødd í Havn 1877 og andaðist í februar mánað 1956. Sagt verður um Mariu, at hon var vinsæl, blíð, hjálpsom og góð at hitta.  Les meira…

Úr myndasavninum – Fyrsti bilurin kom til Føroya 6. mai 1922

Eg lærdi og arbeiddi hjá Vilhelmi Nielsen frá 1967- til 1974, tá ið eg so fór á læraraskúla. (Mynd Bergur Jensen)
Eg lærdi og arbeiddi hjá Vilhelmi Nielsen frá 1967 til 1974, tá ið eg so fór á læraraskúla. (Mynd Bergur Jensen)

Míni barnaskúlaár vóru alt annað enn góð, tí eg tímdi ikki at ganga í skúla. Eg kom at ganga í realskúla í Hoydølum, men hugurin til skúlan var framvegis vánaligur. Ikki fyrr enn pápi mín gav mær loyvi at fara úr 2. real á jólum við treytunum, at eg fann mær arbeiði beinanvegin, merkti eg veruligt frælsi. Eg fór í Grótbrotið, har brandstøðin nú heldur til, at arbeiða í eitt ár. Hetta var spennandi tíð, har eg fyri tað mesta boraði hol í steinar, sum vóru ov stórir at koyra í knúsaran. Eisini hjálpti eg manni, sum ansaði stóra borivogninum. Í 1967 kom eg í læru sum bilmekanikkari hjá Vilhelmi Nielsen verkstaður í Jónas Broncksgøtu, har Smyril Line nú hevur kontórir. Nú byrjaði nýggj og spennandi tið.Les meira…

Jákup Hanusson er farin at venja ungdómslið á Eiði

Jákup arbeiðir hjá Mariu Poulsen. (Mynd Vagnur)
Jákup arbeiðir hjá Mariu Poulsen. (Mynd Vagnur)

Hondbóltur hevur djúpar røtur á Eiði, og tað var tann tíð, tá EB bæði hevði manslið og kvinnulið í bestu deildini. Í 1970-árunum gjørdist hondbóltur innanduraspæl, og tá kundi EB ikki fylgja við, tí tey høvdu onga høll. Nú er snotulig ítróttarhøll á Eiði, men tey vanta nóg góðar venjarar, tí tey nýggju ættarliðini hava ikki lært at spæla hondbólt. Jákup Hanusson er kendur og góður neistavenjari, og hann og Eyðun R. Jensen eru farnir norður til Eiðis at venja teirra ungdómslið. – Eg havi ofta hugsað um, at tað kundi verið stuttligt at roynt seg sum venjari hjá einum lítlum felag, og tá ið møguleikin beyðst, tók eg av, og so fáa vit at síggja, hvussu alt fer at laga seg.Les meira…

V.U.Hammershaimb – faðirin at skriftmálinum

Hugaligt at standa eina løtu og minnast aftur á góðar hondbóltsløtur í Sandavági. (Mynd Vagnur)
Hugaligt at standa eina løtu og minnast aftur á góðar hondbóltsløtur í Sandavági. (Mynd Vagnur)

Tá ið eg var í Vágum seinasta leygardag, steðgaði eg eitt bil við minnisvarðan til minnis um V.U. Hammershaimb faðirinum at føroyska skriftmálinum. Hesa løtuna leitaðu tankarnir aftur í 60-árini og 70-árini, tá ið vit spældu hondbólt á grúsvøllinum í Sandavági. Vit vórðu altíð botnir heim til spælararnar til drekkamunn bæði fyri dystin og eftir dystin. Eg koma altíð niðan á Steig, har sonur í húsinum spældi hondbólt. Húsfólkini vóru altíð blíð, fyrikomandi og bóðu okkum koma skjótt aftur. Hetta eru góðar hendingar at minnast aftur á. Men aftur til V.U. HammershaimbLes meira…