Føroyskur kappróður hevur mist stóran part av stoltleikanum

Her rógva 10-mannaførini 1500 metrar í Klaksvík í 2012. Spenandi róður.  (Mynd Hvannrók)
Her rógva 10-mannaførini 1500 metrar í Klaksvík í 2012. Spennandi róður. (Mynd Hvannrók)

Eg var ein av teimum, sum ikki var fegin um, at Róðrarsambandið í eini royndartíð sleptu 1500 og 2000 metrar teinarnar. Nú skuldu allar FM-manningar rógva 1000 metrar. Orsøkin til stóru broytingarnar vóru, at tað tók ov langa tíð at avgreiða róðrarnar, tí startir skuldu flytast, og Kringvarpið vísti á, at ikki bar til at útvarpa kappróður eftir klokkan kl. 18, tá tíðindasendingin var á skránni. Ì staðin fyri at leggja á annan bógv at fyrireika FM-róðrarnar, valdi feløgini við teprum meiriluta bara at rógva 1000 metrar. Nøkur feløg kastaðu handklæðið í ringin og lupu upp um garðin, har hann er lægstur. Spell, haldi eg. Les meira…

Nýggja brúgvin um Sandá fyllir nógv í landslagnum

jjkjkj
Høgt eru úr ánni og upp á brúnna. (Mynd Vagnur)

Brúgvin um Sandá skuldi eftir ætlan vera liðug á ólavsøku, men tað verður brúgvin ikki. Fyrst í mai mánað segði verkfrøðingur mær, at vit uttan iva nærkast jólum, áðrenn fyrsti bilurin sleppur um brúnna. Rundkoyringarnar báðum megin brúnna eru lidnar, og nú er komið so langt, at teir leggja dekkið, sum myndirnar vísa. Vegurin til brúnna úr Havn er mest sum liðugur, men framvegis stoypa teir seinastu styttuna, so brúgvin kann bindast í Argir. Les meira…

Við Rættará í Havn stóð einaferð katólsk kirkja (1)

Kirkjan rúmaði 200 fólkmum
Kirkjan rúmaði 200 fólkum. Pastor Bauer, slektaður úr Bayern, tók stig at byggja kirkjuna.

Mamma mín býr á Ellisheiminum, og nú ein dagin tosaðu vit um skúlagongdina hjá pápa mínum, sum doyði í 1985. – Pápi tín gekk bara sjey ár í skúla, og tey fyrstu árini gekk hann í skúla hjá frú Joensen í Christines Minde í Rættará, hetta var fyrst í 1920’unum, segði mamma.  Les meira…

Grønlands Johan setti upp fyrsta hvalakjaftin í Rættará (2)

Leggið merki til spíran, sum Mynde gjørdi nýggja. Og ein ryggjageilsi hongur í kjaftinum. (Mynd Vagnur)
Leggið merki til spíran, sum Mynde gjørdi nýggjan. Ein ryggjageisli hongur í kjaftinum. (Mynd Vagnur)

Amalia Joensen, kallað frú Joensen, hevði seinast í 1920-árunum og í 1930-árunum skúla í Christines Minde, og Amalia, sum var dóttir navnframa sýslumannin H.C. Müller, og maðurin, Johan Carl Joensen, áttu Christines Minde í 1930-árunum. Tá var katólska kirkjan niðurtikin. Hvat vita vit um Grøndlands Johan, eisini kallaður hvalastingarin, og hvat vita vit um teir tríggar hvalakjaftarnar, sum hava staðið og standa við Rættará? Eg havi tosað við Solveig Isfeldt, konu Gudmund, sála, eisini kallaður Mynde, sum var sonur Gudmund K. Isfeldt, sum keypti Christines Minde í 1944.  Les meira…

Úr myndasavninum – Aftur gomul neistamynd undan kavi

 Neistakvinnur 1934: Fremst t.v:Gunnvør Dal Christiansen og Malan Patursson. Miðjan f.v: Sólrun Winther, Rigmor Christiansen og Sára Hansen. Aftast f.v: Hanna Skaale, Ninna Thomsen og Petra Rein.
Neistakvinnur 1934: Fremst t.v:Gunnvør Dal Christiansen og Malan Patursson. Miðjan f.v: Sólrun Winther, Rigmor Christiansen og Sára Hansen. Aftast f.v: Hanna Skaale, Ninna Thomsen og Petra Rein.

Eg veit, at fleiri gamlar neistamyndir eru í ymsum myndabókum, myndir, sum vit onnur ikki hava sæð. Ein dagin sat eg og hugdi í myndabók, sum mammubeiggi mín Debes Chistiansen og kona Rigmor áttu. Aftast í myndabókini kom eg fram á myndina omanfyri av neistakvinnum.Talan var um ein upprunamynd, tí Rigmor spældi við neistaliðnum og er á myndini. Havi sæð myndina áður, men ikki upprunamyndina. Havi altíð vitað, at myndin er frá 1934, men tað løgna er, at aftanfyri á myndini er skrivað 1935/1936. Talan er um fyrstu mynd av einum neistaliði.   Les meira…

Meiningahornið – Hví drepa hvalin, tá hann ikki er mannaføði?

Hví drepa hvalirnar, tá granskarar siga, at hvalurin ikki longur er mannaføði.
Hví drepa hvalirnar, tá granskarar siga, at hvalurin ikki longur er mannaføði.

Flestu føroyingar fylgja við málinum um Sea Shepherd og teirra verju av grindadrápi. Nógv er skrivað og nógv er filmað, nógv løgreglufólk og rættarsakir ímóti Sea Shepherd fólkunum. Mínar kenslur er blandaðar, tí sjálvt um mær dámar ein spikbita, hugsi eg mangan, hvar Pál Weihe og hansara fólk eru í løtuni í Sea Shepherd málinum, tí bæði Pál Weihe og landslæknin hava sagt, at tvøst og spik ikki eru mannaføði. Eg havi til stuttleika funnið fram nøkur brot, hvat Páll Weihe og onnur hava sagt um tvøst og spik. Les meira…

Sandavágs kirkja og skonnartin Sólarris, sum fórst undir Íslandi

Sandavágs kirkja varð vígd 29. apríl 1917. (Mynd Vagnur)

Hvørja ferð tú koyrir gjøgnum Sandavág og sært vøkru Sandavágs kirkju, sveima afturvendandi tankarnir um góðar hondbóltsløtur í bygdini. Serlig er ein hending, sum er ritað rimmar fast í minni títt, og tað er, tá ið tú sum ungur hondbóltsspælari vart boðin til døgurða á Steig, har spælari búði, sum spældi við SÍF. Umframt at fáa frálíkan døgurða fóru vit í kirkju, áðrenn farið var at spæla hondbólt. Pápi SÍF spælaran bjargaðist, tá ið skonnartin Sólarris fórst undir Íslandi 18. august 1941. Tríggir av manningini bjargaðust á einum flaka, og fimm mans sjólótust. Les meira…

Føroyska bókin – “Ziskatrøðbrekkan” eftir Christoffer Jensen er væl skrivað (1)

Væl hýrt børn úr Klaksvík í heimabundnum troyggjum og gummiskóm.
Væl hýrd børn úr Klaksvík í heimabundnum troyggjum og gummiskóm.

Tá ið vit tosa um føroyskar bøkur, er talan um fagrar bókmentir og yrkisbókmentir. Fagrar bókmentir eru skaldsøgur, stuttsøgur og yrkingar. Tilfar, sum rithøvundar hava funnið uppá. Yrkisbókmentir eru ævisøgur, bygdasøgur og aðrar bøkur skrivaðar um ymist í samfelagnum. Eg fari av og á at ummæla føroyskar bøkur, sum eg havi lisið, ummæla tær á mín egna hátt. Fyrsta bókin er Ziskatrøðbrekkan – at vaksa upp í 1950-unum eftir Christoffer Jensen. Bókin er áhugaverdur lesnaður. Les meira…

Úr myndasavninum – Tórsgøta fyri júst hundrað árum síðani

Myndin er tikin fyri 100 árum síðani. Fríðarligt í gøtunum, tí tá var eingin bilur í Føroyum. (Mynd Havnarmyndir - fyrr og nú)
Myndin tikin fyri júst 100 árum síðani. Fríðarligt í gøtunum, tí tá  eingir bilar. (Mynd Havnarmyndir – fyrr og nú)

Tórsgøta í Havn hevur altíð havt mín áhuga, tí pápi mín var føddur og uppvaksin í Tórsgøtu. Áhugavert at síggja myndina omanfyri, sum er tikin í 1915, tvey ár eftir at pápi okkara var føddur har og sjey ár fyri, at fyrsti bilurin kom í havnargøtur 6. mai 1922. Pápi plagdi at siga, at tey um veturin plagdu at sleta frá teimum oman Tórsgøtu og kappast um, hvør kom longst út í Vágsbotn. Húsini hjá pápa og teimum síggjast akkurát ikki á myndini. Tey vóru nærmasti granni við húsini hjá Niels í Heiðinum, sum síggjast uttast vinstrumegin. Áhugavert at síggja, hvussu konufólkini er klødd. Les meira…

Ikki bara núverandi festarar hava rætt til landsjørðina

kjkjk
Vit onnur hava eins góðan rætt og bøndirnir at ogna okkum landsjørðina. (Mynd Vagnur)

Vit hoyrdi einki aftur til uppskotið hjá Jacobi Vestergaard landsstýrismanni, sum ætlar at einskilja landsjørðini, og í hesum sambandi standi eg klárur at keypa mær ein hagapart í Suðurstreymoy. Men so er spurningurin, um eg sleppi at bjóða uppá hagan, sum eg havi eyguni á, tá uppboðssølan einaferð fer fram. Haldi ikki tað er rætt, at bara núverandi festarar sleppa at bjóða upp á landsjørðini. Hetta er órættvíst, tí tað eru so fáir festarar, sum liva at seyðinum í Føroyum. Annars rokni eg ikki við, at landsjørðin verður einskild. Les meira…