Stigatalvan í hondbólti fer í eina alt ov langa vetrarfrí

Durita og VÌF hava beina kós í FM-finalurnar.

Fyrst í hesi greinini skal rós berast oman í Miðlahúsið til dygdararbeiðið FM1 ger fyri føroyskan hondbólt, eins og FM1 ger fyri fótbóltin og flogbóltin. Í hondbólti eru FM1 altíð á staðnum við góðum frásagnum frá Sjúrði Hoydal, Tróndi Arge og Hilmar Jan Hansen. Og á brúnni situr Heri Simonsen og savnar træðrirnar við práti og støðum. Frálíkt fyri okkum, sum nú sita á síðulinjuni og fylgja hondbóltinum. Niðanfyri nakrar hugleiðingar um nýggja kappingarleistin hjá mansliðnum í bestu deildini og kvinnudeildini, sum spælir eftir gamla leistinum. Spennandi, hvørji lið spæla FM-finalurnar í apríl mánað. Les meira…

Úr myndasavninum – S/S Oyrnafjall var stoltleiki føroyinga árini 1947-1955

S/S Oyrnafall (S/S Ceuta) var bygt í 1929 í Hamburg og søkt í Rotherdam í 1943 av breskum flogførum. Skipið var síðani flotað aftur og kom á danskar hendur, áðrenn føroyingar yvirtóku skipið.

2013 gav Heðin Samuelsen, sáli, forvitnisliga bók út um løgtingsskipið S/S Oyrnafjall, sum gerst ogn føroyinga á heysti 1947, til tað verður selt aftur upp undir jól í 1955. Ætlanin við skipinum var, at føroyingar skulu fáa part í farmasiglingini úti í heimi. Føroya Løgting spenti bogan ógvuliga nógv til tess at hava skipið siglandi, tí farmagjøldini sveiggjaðu so nógv. Summar tíðir var inntøkan góð, men aðrar tíðir sigldi skipið við undirskoti. Áhugavert at síggja, hvussu leingi menninir mynstraðu umborð. Vanliga hálvt annað ár, men tá torført var at útvega maskinmenn, skulu vit niðanfyri hoyra um maskinmeistara, sum var umborð í fýra ár. Les meira…

Úr myndasavninum – Einki óljóð frá skipum og eingin óhumska frá píkum og salti blaðað við asfalti

Friðsælt og eingir bilar í Havn fyri meira enn hundrað árunum síðani. Tá gramdu fólk seg ikki um óljóð úr øllum ættum, sum darvaði svøvninum. (Mynd: Havnin – fólk og yrki)

Tá tú sært vøkru myndina omanfyri, kemur tú at hugsa um, hvørjar varðveitingartankar kommunan hevði, tá myndin var tikin fyri meira enn hundrað árum síðani. Vøkur mynd við nógvum trøum og laðaðum grótgarðum. Løgið at hugsa sær, at 1865 fekk Havnin fyrsta hylin, sum ætlaður var til drekkivatn. Við brúnna á Vaglinum, sum gekk yvir í Tinghúsvegin, varð ein byrging gjørd um Havnará. Í nógv ár var hesin hylurin einasta stað, har havnarborgarar við byttu og spann kundu fara eftir reinum vatni. Tað fylgdu strangar fyriskipanir við, at hylurin skuldi haldast reinur. Myndin er tikin í 1896.

Torført var sjálvandi at steðga menningini av Havnini, men gongur tú niðri í býnum, so var skilið mangan lítið, tá byggiloyvini vóru givin til nógvu betongkassarnar, sum serliga vóru bygdir í 1950- og 1960-árunum. Guð viti, hvat býarpolitikarar tá hava hugsað um at varðveita og um vakurleika. Komi at hugsa um fólkini á myndini, sum í friði kunnu spáka í gøtunum. Einki óljóð, eingin óhumska frá píkum og salti blandað við asfalti. Rein luft. Fantastiskt at hugsa sær. (Vagnur)

 

 

 

Úr myndasavninum – Tá havnarfólk turkaðu fisk uttandura

Áhugaverd mynd Yviri við Strond. Spell, at vit ikki hava varðveitt bara eitt av fleiri fiskastykkjum í Havn. (Mynd Havnin – fólk og yrki)

Myndin omanfyri er ógvuliga áhugaverd, tí hon sigur frá tíðini, tá nógv havnarfólk arbeiddu í fisk. Elstu virkini eg minnist, sum turkaðu fisk, vóru tey úti í Hvannasundi við Heygsvegin og fiskavirkið hjá Carl á Lag Yvir við Strond. Hesi fiskavirki vóru serlig, tí tú sást enn minnini, tá tey turkaðu fisk uttandura. Vaskaði saltfiskurin var lagdur á steinsett fiskastykki, sum var tilhøgdum steinum vóru lagdir á serligan hátt. Sólin hitaði bæði steinar og fiskin, so hann tornaði skjótt, tá sjálvandi veðrið var til vildar.

Ja, so skuldi berast skjótt at, um hann øtlaði veðrið, og fiskurin í skundi skuldi savnast saman í stakkar at bíða eftir frægari veðri. Minnis væl fiskavirkið hjá Carl á Lag, sum var tikið niður í 1968. Alt hevur sína tíð, tí fiskavirkini fóra frá at turka fisk uttandura, men heldur fingu sær turkiikanalur innandura, har fiskurin var lagdur á rimavognar og síðan koyrdir inn í serligu turkikanalirnar. Havi sjálvur sum unglingi arbeitt fisk á henda hátt úti Hvannasundi. (Vagnur)

Tíðirnar broytast, og tær broytast heilt skjótt eisini á Vestaru bryggju

Fiskivinnan í Havn er minkað burtur í lítið og einki, men tað var tann tíð, tá hundraðtals fólk arbeiddu á Bacalao, Saltsøluni, Tunnivirkinum og Fiskasentralinum. (Mynd Vagnur)

Tá eg um dagarnar spákaði niðri á Vestaru bryggju og trein upp trappurnar á Ísvirkinum, reikaðu tankarnir um allar broytingarnar seinnu árini her á leiðini. Einki fiskavirki tó ein landingarmiðstøð, har tey arbeiði ikki er allar dagar í viku. Saltsølan er prýdd, má sigast, men einki vinnuvirksemi, sum í okkara ungum døgum. Tó nógvir bilar hjá næmingum og lærarum, sum hava sína dagligu gongd í bygninginum. Einki flakavirki men nú eitt slag av urtagarði í parti av bygninginum. Einki skip við bryggju henda dagin, men skip koma og fara. Summi taka ís, og onnur landa til landingarmiðstøðina. Hissini útróðrarbátar halda til í egningarskúrunum, men teir eru minkaðir nógv í tali. Nú dríva teir fáu á, tí nógvur fiskur er at fáa.

Komi at hugsa um húsvagnabýin í 1980-árunum, sum var millum Bacalao og Tórshavnar Skipasmiðju. Her búðu mest polakkar, sum arbeiddu á Bacalao. Nú síggi eg, at Mest hevur sett upp bingjur, sum síggjast til vinstru í myndini árakað skrivstovuna hjá Magn. Her búgva útlendskir handverkarar Ja, íslendingar eiga Magn og Vónina, hví lata vit nú íslendingar fara avstað við vinninginum av oljusølu og trolvinnuni? Áhugavert hesa løtuna at minnast aftur nógva virkseminum á Vestaru bryggju. (Vagnur)

Úr myndasavninum – Myndin frá 1977 boðar frá slóðbrótandi vegagerðum í Havn

Leivur beiggi mín mitt í myndini. Vit síggja eisini, hvussu bilarnir eru parkeraðir tá í tíðini. Tórsgøta er ikki enn kvett av.

Um jólini fekk eg sendandi áhugaverdu myndina omanfyri tikin summarið 1977. Slóðbrótandi arbeiði fer fram í Havn til tess at binda betur saman eystur – og vesturbýin. Gomlu smalu vegirnir vóru á sinni gjørdir frá gomlu Havnini út til innløgdu traðirnar, áðrenn fyrsti bilurin kom í 1922. Bilatalið vaks við fúkandi ferð seinast i 1960-árunum og í 1970 talinum, og bilarnir gjørdust tríggjar til fýra ferðir fleiri í fram til 1980, tá bilatalið fór upp um 11.000 bilar. Í 1970 var bilatalið í Føroyum 3270 bilar. Men aftur til myndina. Les meira…

Júst Christian Sivertsen var radiomekanikari og radioamatørur – hann hevði ikki koyrikort

Júst Sivertsen, yngri, var radiomekanikar og radioamatørur. (Mynd: Lossingarmen í Havn)

Tá eg sum smádrongur búði við Landavegin, var nærmasti granni út ímóti Rættará trøðin hjá Tullu og Júst Sivertsen. Á trøðni høvdu tey nakrar seyðir, og har stóð eisini vakurt laðað fjós. Minnist, at Tulla og Júst ynsktu at byggja á trøðni, men hetta var teimum noktað, og seinni bleiv trøðin friðað í sambandi við, at Vesturkirkjan skuldi byggjast nærhendis.

Júst var kendur maður í Havn, og tað var jú hann, sum í 1922 ognaði sær fyrsta bilin í Føroyum. Hann og seinni sonurin Sjúrður áttu nógvar lastbilar og høvdu harvið nógv fólk í arbeiði. Júst og Tulla áttu fýra børn, og í hesum sambandi komi eg serliga at hugsa um Júst yngra, sum var egin persónur, og sum var eitt slagi av eini havnarmynd.

Júst Christian Sivertsen, sum æt eins og pápin, var føddur 6. oktober 1937 og deyður 4. september 2003. Hann búðí húsum á trøð Yvir við Strond, har hann hevði bæði dunnur, hønur og seyð. Hann sást oftast í havnargøtum til gongu, á súkklu, og seinnu árini altíð við hundinum við sína lið.    Les meira…

Stigatalvan farin í jólafrí – Kvinnukappingin spennandi, meðan manskapping fyribils avgjørd

Mansliðið sum vinnur grundspælið, skal velja sær lið at spæla ímóti í hálvfinalunum.

Kappingarárið í bestu mans – og kvinnudeild 2018/2019 er heilt serligt, tí meðan tey seks kvinnuliðini spæla eftir gomlu skipanini, har ovastu tvey liðini í grundspælinum spæla FM-finalur í apríl mánað komandi, so er manskappingin nýggj, har fýra lið fyrst spæla hálvfinalur. Altíð áhugavert at fylgja við, hvussu skipanin eydnast. Les meira…

FH av Hafnafirði hevur størsta savnið av útklippum

Ørn Hallsteinsson við trimum tjúkkum bókum við útklippum.

Ørn Hallsteinsson spældi landsdyst í Føroyum í 1964 og 1968 og var kendur hondbóltspælari í Íslandi. Hann er beiggi kenda hondbóltsúrmælingin Geir Hallsteinsson, sum spældi landsdyst í Føroyum í 1968. Undirritaði hevur seinastu tvey árini leitað eftir gomlum hondbóltsmyndum á Landsbókasavninum og bløðum, men úrtøkan er ikki góð, tí bløðini hava vánaligt myndasavn. Myndir av nøkrum landsliðum finnast slett ikki. Í FH av Hafnafirði er støðan ein heilt onnur, tí fólk hava savnað tilfar úr bløðum síðani 1930. Ørn Hallsteinsson hevur í meira enn 40 ár havt ítriv at klipt úr bløðum alt tilfar skrivað um FH. Les meira…

Stigatalvan er góð mynd av støðuni í løtuni, sigur Per Klarup venjari í Stjørnuni

Per Klarup er í holt við triðja kappingarárið í Klaksvík. Olivur Joensen tók frálíku myndina av venjaranum.

Kvinnuliðini í bestu deildini spæla fýra dystir hvør ímóti øðrum. Tjúgu dystir íalt í grundspælinum. H71 gjørdi bart í fyrsta umfarið og vann allar fimm dystirnar, men nú spældir eru tíggju dystir, hevur H71 bert vunnið sær trý stig av tíggju møguligum í øðrum umfari. Veruligur spenningur er komin í kappingina, tí serliga Kyndil er á veg fram. Eg havi spurt Per Klarup, sum venur Stjørnuna, hví Stjørnan knappliga vann á H71, og hvat hann heldur um, at stigatalvan sær út, sum hon ger. Men fyrst nøkur orð um Stjørnuna. Les meira…