Úr myndasavninum – Søguliga frálíka myndin eru umleið 150 ára gomul

Myndin er tikin millum árini 1859-1874. Áhugavert at síggja Gamla hospitalið og katólsku kirkjuna. (Mynd Forminnissavnið)

Tá tú komst fram á vøkru søguligu myndina í bókini “Traðkaðu fólkinum slóð”, fóru tankarnir at sveima beinanvegin, tí økið fyllir so nógv í okkara hugaheimi, tí vit eru uppvaksin har á leiðini og vestureftir. Myndin er frá fyri 1874 verður sagt, men eftir katólsku kirkuni at døma, so er myndin tikin seinast í 1850-árunum, tí tá keypti pastor Bauer Christines Minde frá Christiani Holm og bygdi kirkju á staðnum, sum rúmaði tveyhundrað fólkum. Gamla hospitalið til vinstru var bygt í 1829 og niðurlagt í 1924, tá Alexandrine hospitalið var bygt. Nú nýtt sum til føðideild. Vit síggja eisini sethúsini hjá kaptajn Adreasen.

Áhugavert at síggja lendið í Rættará og har um leiðir, tí Østrøm var bygt við stórum slignum gróti stórir klettar slignir úr helluni til høgru. Fert tú inn í Østrøm, sært tú, hvussu væl bygningurin er laðaður í eini tíð, tá ongar maskinur vóru til at taka. Komi at eisini hugsa um Anettu Wang, sum var kona Knút Wang. Anetta segði mær, at pápi hennara Erik Faber arbeiddi sum lækni á Gamla hospitalið seinast í 1800-talinum. Erik var dani. Áhugavert at síggja slíkar myndir, ja, og so flyta økið í hugaheiminum inn í nútíðina. (Vagnur)

 

 

Úr myndasavninum – Minnilig ferðamannaskip frá barna- og ungdómsárunum

Myndin vekir nógv minni frá ungdómsárunum. Tjaldur fór úr Føroyum til Kili 20. oktober 1967.

Myndina keypti eg frá Frantsi Restorff, sála, sum var kemigrafur og hevur framleidd nógvar av stóru svørt/hvítu myndunum, vit millum annað síggja í Tórshavnar kommunuskúla. Ferðamannaskipið Tjaldur varð selt til Kili og fór úr Føroyum 20. oktober 1967. Hini skipini eru Ritan, Sigmundur, Rókur, Ternan, Sildberin og Smiril. Myndin vekir nógv ungdómsminni.  Les meira…

Føroyska bókin – Feðgar á ferð er av allar bestu skaldsøgum

Ketil og Kálvur á ferð. Kálvur altíð í hølinum á pápanum.
Ketil og Kálvur á ferð. Kálvur altíð í hølinum á pápanum.

Felagið Varðin gav í 1940 út skaldsøguna Feðgar á ferð skrivað av Heðin Brú, hvørs kristna navn er Hans Jacob Jacobsen føddur í Skálavík í 1901. Bókin snýr seg um føroyska samfelagið, sum broytist frá bóndasamfelegi til fiskuvinnusamfelag. Høvuðspersónarnir eru Ketil og Ketilskonan, sum ikki vilja sleppa gamla bóndasamfelagnum og yngsti sonurin heimføddi Kálvur. Við Kálvi kemur skemtið inn í skaldsøguna, og hetta saman við hugtakandi lýsingini av Ketli, ger rithøvundurin skaldsøguna til eina av bestu og vælumtóktu skaldsøgum okkara. Les meira…

Fyrr og nú 1 – 125 ár eru millum báðar myndirnar á Eystaravág

Áhugavert eisini at síggja, hvussu fólk hava vart seg fyri havalduni, tí tá var eingin brimgarður at verja vágirnar. (Mynd Grafia)

Altíð serligt at spáka á Müllers brúgv og á Tinganesi. Kom at hugsa um mynd í bókini Traðkaðu fólk slóð, sum Finnur Johansen, sáli, so meistarliga lat úr hondum í 2006. Áhugaverd søga, og nøkur av gomlu húsunum standa har enn, hóast 125 ár eru millum báðar myndirnar. Serliga gjørdist er forvitin um málistokkin á plankanum út á vippuna. Plankin má vera gjørdur úr serligum tilfari, tí hann er har enn. Fór at kanna um henda Emil Traber, sum í mong ár mátaði hita í Føroyum bæði í luftini og á sjónum. Hann setti eisini málistokk á plankan at máta flóðina. Les meira…

Listaverkið – Fjalda listaverkið “Móðurmálið” til minnis um V.U. Hammershaimb sæst nú væl

Fyri fáum árum síðani fjaldi trø og runnar listarverkið við Landsbókasavnið. (Mynd Vagnur)

Sum smábørn var økið við gamla landsbókasavnið okkara dagliga spælipláss. Har vóru stór og smá trø, og millum trøini og runnarnar stóð listaverkið “Móðurmálið”, sum vit brúktu sum “klatriborg” uttan at geva okkum far um, hví listaverkið frá 1948 stóð fjalt millum trøini. Fyri fáum árum síðani blivu trøini út ímóti J.C. Svabosgøtu tikin burtur,  og nú kemur listaverkið til minnis um V.U. Hammershaimb veruliga til sín rætt og sæst væl. Listamaðurin Janus Kamban gjørdi listaverkið í 1948.  Les meira…

Havnarmyndugleikar og politikarar fara alt, alt ov lætt um ljóðdálking frá skipum

Havbúgvin og Mýlingur við bryggju á Vesturu bryggju. Tit síggja el-leidningarnar frá skipunum. (Mynd Vagnur)

Áhugavert at fylgja kjakinum um ljóðdálkingina kring landið og serlig á Sundi/Kalbak, í Kollafirði, í Havn, í Ánunum og í Runavík. Heimafriður er felag, sum arbeiðir fyri, at fólk fáa náttarfrið. Øll vita, at fært tú ikki rætta svøvnin í langa tíð, so gert hetta heilsuskaðiligt. Nú kenni eg fólk, sum veruliga pínast av larmandi skipum bæði í Havn og aðrastaðni kring landið. Fyri nú nógvum árum síðani vóru fólk í øði á Argjum og serliga í eysturbýnum, tí russarafloti lá í vikur í Nólsoyarfirði nær Skansaboða og Argjalandi. Russisku skipini høvdu ikki vanligar ljósmotorar, men “generator” festan í høvuðsmotorin, og skipini máttu tí hava høvuðsmotorin gangandi. Hetta er nú søga, men ljóðdálkingin heldur fram. Hevði serliga uppliving á Vestaru bryggju í vikuni í sambandi við ljóðdálking. Les meira…

Úr myndasavninum – Systrarnar Frú Joensen, Frú Mohr og Frú Rein høvdu privatskúla í vesturbýnum

Skúlabørn uttanfyri skúlan hjá Frú Mohr. Løgið at hugsa sær, at hesir næmingar havi gingið í grannalagnum hjá okkum fyri mína tíð.

Tá vit vóru smábørn við Landavegin fyrst í 1950-árunum, sóu vit leivdirnar frá seinna heimsbardaga. Nakrar barakkir stóðu har, og SEV hevði goymslu av longum og stórum el-steyrum liggjandi á betonggrundum, har barkkir einaferð høvdu staðið. Landsbókasavnið og neystið, sum millum annað var fornminnissavn. Men í okkara barnahugaheimi vóru eisini onnur søgulig hús sum tildømis privatskúlin hjá lærarinnunum Frú Rein og Frú Mohr og stóru húsini hjá postmeitaranum Danielsen, sum vit róptu húsini. Skúlarnir hjá Frú Rein og Frú Mohr eru áhugaverdir, tí millum annað hevði mamma okkara gingið í skúla har. Men hvørjar vóru hesar tríggjar systrarnar, sum høvdu áræði at byrja privatskúla. Les meira…

Listaverkið – Hví stendur “kvinnan vaskar fisk” júst har

“Konan vaskar fisk” er vakurt listaverk. (Mynd Vagnur)

22. juli 2010 var vakurt listaverk avdúkað við Skeiva pakkhús í Havn. Listamaðurin italiumaðurin Zianfranco Nonni, sum býr í Vági, hevur evnað listaverkið, og er hann komin ógvuliga væl frá avrikinum. Men hvørja ferð eg komi fram við listaverkinum, hugsi eg. –Hví stendur kvinnan júst har, tí mær vitandi hevur eingin kvinna vaskað fisk á slíkan hátt júst har á leiðini, men aðrastaðni í fjøruni ella rættari sagt í Havn.

Á mínum ungu døgum gingu vit mest sum hvønn dag niðri við sjóvarmálan, og alt økið við Skipasmiðjuna, Müllers pakkhús, Skeiva pakkhús og Valdemari Lützen var okkara spælipláss. Hetta var seinast í 50-árunum og í 60-árunum. Hesa tíðina vaskaðu kvinnur fisk á Bacalao, í turkihúsinum Yvir við Strond og í turkihúsinum við Heygsvegin. Les meira…

Hugaligur og øðrvísi sunnudagstúrur oman á Gomlurætt

Vit síggja tunnilsmunnan vinstru megin í myndini. Tunnulin fer fyrst suðureftir, áðrenn hann fer um fjørðin. (Mynd Vagnur)

Sunnumorginin spákuðu vit av Kirkjabøarvegnum oman ferguleguna á Gomlurætt. Teistin var júst komin inn um grótkastið, og løtu seinni komu tjúgu bilar ímóti okkum ávegis til Havnar. Nógvur vindur av landssynningi og vakurt at síggja, hvussu væl Teistin skikkaði sær í aldunum og nógva vindinum í Hestfirði. Tankarnir reikaðu hesa løtuna, meðan vit komu longur oman ímóti ferguleguna. Vit eru nú so mikið gomul, at vit minnast stóra frambrotið, tá Gamlarætt var tikin í nýtslu 27. februar 1992, eftir at fólk úr Sandoynni og Hesti máttu við ”postbátinum” um Kirkjabønes. Sunnumorgunin var mangt áhugavert at sjá á Gomlurætt. Les meira…

Úr myndasavninum – Eingin bilur var á Vaglinum henda dagin

Ein ótrúliga vøkur og sigandi mynd. (Mynd Fornminnissavnið)
Ein ótrúliga vøkur og sigandi mynd. (Mynd Fornminnissavnið)

Myndin omanfyri er tikin fyrst í 1950-árunum, hetta sæst á Hotel Hafnia, sum Christian Dahl Restorff fór undir at byggja í 1950. Myndin er tikin úr “Amtmansgarðinum”, og tað áhugaverda við myndini, er, at eingin bilur sæst nakrastaðni. Lítið er broytt á Vaglinum, men síðani myndin varð tikin, er serliga Hotel Hafnia útbygt fleiri ferðir, millum annað varð ein hædd bygd aftrat í 1956. Ikki er løgið, at eingin bilur er at síggja, tí tildømis í 1955 vóru bara 582 bilar í Føroyum. Eg havi kagað eitt sindur í hagtølini. Les meira…