Úr myndasavninum – Vaktarskipið Niels Ebbesen skeyt í 1961 eftir skotska trolaranum Red Crusader

Skotski trolarin Red Crusader, sum Niels Ebbesen skeyt eftir. (Mynd gomul-skip.fo)
Skotski trolarin Red Crusader, sum Niels Ebbesen skeyt eftir. (Mynd gomul-skip.fo)

Summi barna- og ungdómsminni sita fastari enn onnur, og eitt av teimum, sum eg minnist serliga væl, var, tá ið danska “fregattin” Niels Ebbesen í 1961 skeyt eftir skotska trolaranum Red Crusader. Hendingin, sum fór fram norðan fyri Vágoynna, var serlig. Niels Ebbesen tók trolaran Red Crusader, sum fiskaði innanfyri føroyska seks fjóðringa fiskimarkið, sum var fiskimarkið í 1961. Manning frá verjuskipinum varð sett umborð á Red Crusader, men tá ið kósin skuldi setast ímóti Havnini, vórðu donsku vaktarmenninir stongdir inni í rúmi, og Red Crusader setti kós ímóti Skotlandi. Les meira…

“Fossurin” eftir Jákup Dahl próst er av allar bestu stuttsøgum

Fossurin var ikki so stórur í góðveðrinum henda dagin. (Mynd Vagnur)
Fossurin var ikki so stórur í góðveðrinum henda dagin. (Mynd Vagnur)

Tá ið eg í vikuni spákaði á sandinum í Sandagerði, kom eg knappliga, tá ið eg sá fossin í ánni, at hugsa um árini á Føroya læraraskúla. Vit høvdu Jeffrei Henriksen í føroyskum, og til próvtøkuna í fyrsta flokki í 1975 kom eg upp í stuttsøguni “Fossurin” eftir Jákup Dahl próst. Nú skjótt fjøruti ár seinni rennur fossurin har framvegis, og søgan er eins góð og viðkomandi, sum tá Jákup Dahl skrivaði søguna, tá vit lósu søguna á Læraraskúlanum, og nú eg í 2014 havi lisið søguna enn einaferð. “Fossurin” nemur við nakað í sálini, er av allar bestu stuttsøgum, og sum tú kanst lesa niðanfyri. Les meira…

Hon sat har so køld uttanfyri við sigarettini í munnklovanum (e)

Trongdin er stór til sigarettina. (Mynd Vagnur)

Tá ið eg ein morgun í kalda góðveðrinum kom oman Landavegin, sá eg løgna sjón uttan fyri hárfríðkanarstovu. Ein kona var farin út í tún á fáa sær ein royk beint úr hárfríðkanarstólinum.

Hon hevði silvurpappír í hárinum, tí hon óivað var ávegis at lita sær hárið, og hon hevði eitt slags fyriklæði um seg. Eg steðgaði á og spurdi kvinnuna, sum eg hevði sæð á ungum árum, um trongdin var so stór til sigarettina, at hon ikki megnaði at gera seg lidna í hárfríðkanarstovuni, áðrenn hon festi sær í.

Hon segði mær, at hon roykti meira enn ein pakka um dagin, og at hon ikki roykti á ungum árum, men var byrjað at roykja, tá ið hon kom í tretivu árini. Eg kendi andlitið aftur, tí hon gekk í skúlanum, har eg arbeiddi sum lærari, men eg kendi ikki kvinnuna. Hon var bæði blíð og týð og hevði einki ímóti, at mynd varð tikin, sjálvt um eg segði henni, hvat eg ætlaði at brúka myndin til.Les meira…

Nøkur orð um Mariu Mikkelsen abbasystur mína

Maria Mikkelsen búði í Danmark í fimti ár.
Maria Mikkelsen búði í Danmark í fimti ár.

Eg havi mangan hoyrt, at abbasystir mín Maria Mikkelsen var serlig kvinna, og sum eg bara ørminnist, tí hon andaðist í 1956. Serlig, tí hon var bersøgin í talu, roykti stóra sigar, og var vakt av tjóðskaparandanum á ungum árum.

Maria var bæði yrkjari og týðari, men kend gjørdist hon sum kvinna í Keypmannahavnartíð síni, tá hon lívgaði um alt, sum føroyskt var.

Eg havi funnið fram nakað av tilfari, sum er skrivað um Mariu Rebekku Mikkelsen fødd í Havn 1877 og andaðist í februar mánað 1956. Sagt verður um Mariu, at hon var vinsæl, blíð, hjálpsom og góð at hitta.  Les meira…

Úr myndasavninum – Fyrsti bilurin kom til Føroya 6. mai 1922

Eg lærdi og arbeiddi hjá Vilhelmi Nielsen frá 1967- til 1974, tá ið eg so fór á læraraskúla. (Mynd Bergur Jensen)
Eg lærdi og arbeiddi hjá Vilhelmi Nielsen frá 1967 til 1974, tá ið eg so fór á læraraskúla. (Mynd Bergur Jensen)

Míni barnaskúlaár vóru alt annað enn góð, tí eg tímdi ikki at ganga í skúla. Eg kom at ganga í realskúla í Hoydølum, men hugurin til skúlan var framvegis vánaligur. Ikki fyrr enn pápi mín gav mær loyvi at fara úr 2. real á jólum við treytunum, at eg fann mær arbeiði beinanvegin, merkti eg veruligt frælsi. Eg fór í Grótbrotið, har brandstøðin nú heldur til, at arbeiða í eitt ár. Hetta var spennandi tíð, har eg fyri tað mesta boraði hol í steinar, sum vóru ov stórir at koyra í knúsaran. Eisini hjálpti eg manni, sum ansaði stóra borivogninum. Í 1967 kom eg í læru sum bilmekanikkari hjá Vilhelmi Nielsen verkstaður í Jónas Broncksgøtu, har Smyril Line nú hevur kontórir. Nú byrjaði nýggj og spennandi tið.Les meira…

Jákup Hanusson er farin at venja ungdómslið á Eiði

Jákup arbeiðir hjá Mariu Poulsen. (Mynd Vagnur)
Jákup arbeiðir hjá Mariu Poulsen. (Mynd Vagnur)

Hondbóltur hevur djúpar røtur á Eiði, og tað var tann tíð, tá EB bæði hevði manslið og kvinnulið í bestu deildini. Í 1970-árunum gjørdist hondbóltur innanduraspæl, og tá kundi EB ikki fylgja við, tí tey høvdu onga høll. Nú er snotulig ítróttarhøll á Eiði, men tey vanta nóg góðar venjarar, tí tey nýggju ættarliðini hava ikki lært at spæla hondbólt. Jákup Hanusson er kendur og góður neistavenjari, og hann og Eyðun R. Jensen eru farnir norður til Eiðis at venja teirra ungdómslið. – Eg havi ofta hugsað um, at tað kundi verið stuttligt at roynt seg sum venjari hjá einum lítlum felag, og tá ið møguleikin beyðst, tók eg av, og so fáa vit at síggja, hvussu alt fer at laga seg.Les meira…

V.U.Hammershaimb – faðirin at skriftmálinum

Hugaligt at standa eina løtu og minnast aftur á góðar hondbóltsløtur í Sandavági. (Mynd Vagnur)
Hugaligt at standa eina løtu og minnast aftur á góðar hondbóltsløtur í Sandavági. (Mynd Vagnur)

Tá ið eg var í Vágum seinasta leygardag, steðgaði eg eitt bil við minnisvarðan til minnis um V.U. Hammershaimb faðirinum at føroyska skriftmálinum. Hesa løtuna leitaðu tankarnir aftur í 60-árini og 70-árini, tá ið vit spældu hondbólt á grúsvøllinum í Sandavági. Vit vórðu altíð botnir heim til spælararnar til drekkamunn bæði fyri dystin og eftir dystin. Eg koma altíð niðan á Steig, har sonur í húsinum spældi hondbólt. Húsfólkini vóru altíð blíð, fyrikomandi og bóðu okkum koma skjótt aftur. Hetta eru góðar hendingar at minnast aftur á. Men aftur til V.U. HammershaimbLes meira…

Ummæli – Kærkomna Dimmalætting stóð royndina, men…

Spennandi at fáa næstu Dimmurnar í hondina.
Spennandi at fáa næstu Dimmurnar í hondina.

Spentur og við opnum sinni keypti eg Dimmalætting fríggjadagin seinnapart. Spentur at síggja og lesa nýútkomna blaðið, sum er ein roynd at endurskapa Dimmalætting, í fyrsta umfari sum eitt vikuskiftisblað. Havi áhuga í fjølmiðlum, serliga hvussu – í hesum førinum Dimmalætting – er sett upp, og hvussu blaðfólkini borðreiða tekstin til lesaran. Dimmalætting stóð fyrstu royndina við fleiri áhugaverdum greinum, men summar greinar eru ov langar, og onkur grein hoyrir slættis ikki heima í blaðnum.Les meira…

Júst soleiðis minnist eg sum smádrongur grindadrápini

Áhugaverd mynd, sum er gomul. Men hvussu gomul.
Áhugaverd mynd, sum er gomul. Men hvussu gomul.

Tá ið eg sá omanfyri myndina á Facebook, sveimaði tankarnir beinanvegin, og eg ímyndaði mær grindadrápinum, sum vóru á Eysturvág, tá ið eg var smádrongur og unglingi í Havn. Tá kundi grindin ikki fara upp á turt uttan nakrir fáir hvalir inni á sandinum við áarmunnan. Hvalirnir vórðu stungnir við hvalvákni, sum eru bannað fyri nú nógvum árum síðani. Nakrir hvalir vórðu eisini høgdir við sóknarongli og hálaðir upp á turt, har teir vórðu skornir á háls. Hátíðardagar vóru í Havn, tá ið grind legði beinini. Næmingarnir fingu frí úr skúla, og sannur veitslurómur var í býnum.Les meira…

Úr myndasavninum – Tá Drelnes var sprongt í luftina

Saltgoymslan í knúsi eftir bumbuálopið.
Saltgoymslan í knúsi eftir bumbuálopið undir krígnum.

Tá eg eitt kvøldið las í bókini hjá Niels Juul Arge Stríðsárini – Føroyar bumbaðar, kom eg á síðu 67 til yvirskiftina Drelnes sprongt í luftina. Visti um hendingina, men ikki fingið við alla søguna. Sera áhugaverdur lesnaður, nú tey eru í gongd við at endurreisa saltgoymsluna á Drelnesi til stásiligt mentanarhús. Spennandi at fylgja hesi verkætlan. Les meira…