Úr myndasavninum – Teir vóru okkara stóru stjørnur

Fótbóltslandsliðið í 1961. St.f: Torstein Magnussen, B36, Pauli Nolsøe, TB, Brynjer Gregoriussen, HB, Eivind Dam, HB, Oddmar Færø, B36, Steinbjørn Jacobsen, KÍ, Magnus Kjælnes, KÍ og Arne Nolsøe, TB. Fremst f.v: Jákup Luth Joensen, HB, Peter Sigurd Rasmussen, HB og Tórður Holm, B36. (Mynd: Ásmundur Poulsen tók myndina í Gundadali)

Kom fran í myndabók fram á landsliðsmynd frá 1961, sum Ásmundur Poulsen, sáli, tók. – Hví er henda myndin endað í míni myndabók, hugsaði eg. Jú, tá í tíðini kundi tú keypa ymsar myndir frá myndafólkum, sum vístu myndir fram í sýnisgluggum. – Sjálvandi vildu vit sum ellivu ára gamlir eiga mynd av landsliðsspælarum í fótbólti, sum vóru okkara stjørnur. Tá vóru eingi landslið í hondbólti, flogbólti ella øðrum ítróttagreinum. Eg ringdi til Peter Sigurd Rasmussen, sum er málmaðurin á landsliðsmyndini, og hann sigur við heimasíðuna soleiðis: Les meira…

Um reppið at Sjómansskúlin í 1920-árunum blev fyrsta ellisheim í Havn

Ótrúligt, at tað eydnaðist dønunum Viggo Ryving Jensen og Andreas Nielsen longu í 1905 at byggja so stór hús til navigatiónsskúla. (Myndin Tórshavn – fólk og yrki)

Tá vit í 2018 síggja, hvussu Havnin og harvið Suðurstreymoy í húsatali vaksa við fúkandi ferð, so er eisini áhugavert at síggja eldri myndir úr Havn, har einstøk stór hús vera bygd uttanfyri bøgarðarnar. Sjómansskúlin frá 1905 í J.C. Svabosgøtu er eitt dømi og sæst á nógvum myndum einsamallur úti við skipasmiðjuna. Men ikki visti eg av, at tað var um reppið, at Sjómansskúlin seinast í 1920-árunum gjørdist fyrsta ellisheimið í Føroyum. Les meira…

Úr myndasavninum – Altíð áhugavert og spennandi at hoyra Johan Nielsen prest og fólkatingslim.

Kom fram á myndina av Johan Nielsen, sála, í umrøddu myndaskjáttuni. Johan var prestur bæði í Føroyum og í Danmark, og hann sat í samfull tjúgu ár á fólkatingi umboðandi Javnaðarflokkin í Føroyum. Hann var føddur í Sandvík 15. mars 1919 og andaðist 24. mai 1984. Vit eldru minnast henda braneggjaða og hittinorðaða prest, sum á sinni kom til Føroya at seta dám á fólkatingsvalini. Slíkir politikarar finnast ikki longur. Johan hevði orð í síni makt bæði sum prestur og fólkatingslimur, og fólk lurtaðu, tá Johan tók orðið.

Johan var fyrst valdur á fólkating 1960-1964, men so var hann varamaður fyri Petur Mohr Dam í fleiri styttri tíðarskeiðum 1964 til 1968. Síðani bleiv hann afturvaldur í 1968 og sat á fólkatingið líka til sín doyggjandi dag í 1984.

Fólkatingsvalið í Føroyum í 1960 snúði seg nógv um ætlaða Natostøðina í Mjørkadali, og eg síggi í teksti, at Johan Nielsen sigldi millum Norðoyggjarnar við báti hjá Føroya Bjór til valfundirnar til tess at tosa sína sak. Johan var jú sóknarprestur í Norðoyggjum árini 1956 til 1964. Síggi eisini, at Johan útvegaði heili 260.000 krónur til fólkatingsvalið frá bryggjarínum Norðstjørnuni í Keypmannahavn. Hetta var stór upphædd tá.

Johan nam sær í 1946 prestalærdómin á Bergen Katadralskúlanum og bleiv cand.theolog i 1953. Hann arbeiddi fyrst fyrifallandi arbeiði sum sjómaður í trý ár og kontórmaður fimm ár fyri síðani at gerast prestur í ymsum kirkjum í Keypmannahavn og árini í Norðoyggjum.

Johan Nielsen var litfagur maður, sum tosaði á heilt serligan ”humoristiskan” hátt við merkjaðari rødd og orð í síni makt. Síggi, at hann vísti á á sinnij, at sjálvandi minkar fólkatalið í Danmark, tí nú er frí fosturtøka, og kvinnan tekur ”pillara”, so hon ikki gerst við barn.

Vit hava mangan hoyrt seinnu árini, at færri og færri danir ganga í kirkju, og at kirkjur eru afturlætnar og brúktar til annað virksemi. Vinmaður segði mær, at hann einaferð var í kirkju í Keypmannahavn, har Johan Nielsen var prestur. Kirkjan var fullsett, og har komu altíð heilt nógv fólk í kirkju, tá Johan prædikaði.

Tá Johan Nielsen sat á fólkatingi, var einki føroyskt sjónvarp, men fólk sótu við stívum oyrum, tá Útvarp Føroya hevði samband við Johan í telefonini úr Danmark ella veljarafundum í Føroyum. (Vagnur)

Hondbóltur – Ungdómsvenjarar mugu læra spælararnar hondbóltsreglurnar

Tað, sum fer fram á hondbóltsvøllinum, má vera rættvíst. Stásiliga høllin á Hamrinum. (Mynd Vagnur)

Í vár eg í høllini á Hamrinum og sá nøkur dreingjalið spæla dystir, men eisini at síggja nýggju stásiligu høllina. Herfyri var eg Gundadalshøllini og sá aftur nøkur dreingjalið spæla nakrar dystir. Nógvir frálíkir spælarar og frálíkt spæl, men eg øtaðist í fleiri dystum, hvussu bæði einstakir venjarar og spælarar skikkaðu sær á vøllinum. – Kann tað veruliga vera so galið, at summir spælarar kunnu loyva sær at gera so nógvar ónollur á vølli uttan at tað verður revsað, ja, teir sleppa longri enn í bestu deildunum. Hvør hevur so skuldina, at so er? Sjálvandi í hesum førinum venjarin og tess felag. Les meira…

Hondbóltskappingin í bestu kvinnudeild er í løtuni heilt løgin kapping

Spennandi, um tað eydnast VÌF at endurvinna meistaraheitið. Enn er langur vegur á mál.

Síggi mest stroymaðar hondbóltsdystir í brotum, men síggja tó allar dómaraseðlarnar, har tú kanst uppliva nógv. Havi mangan skrivað, hvussu viðbrekin besta kvinnudeildin altíð hevur verið. Alt stendur og fellur við einum til tveimum spælarum. Dómaraseðilin og stigatalvan lúgva ikki. Les meira…

Nøkur heilt góð minni um fyrrverandi starvsfelagan Freddy William Cook

Freddy lærdi til bilsmið hjá Vilhelmi Nielsen. Her sæst hann á SAAB verkstaðnum Yviri við Strond.

Á Skansavegi 6 stóð einaferð gamalt ljósagult hús við tveimum íbúðum, men húsið er ikki til longur, tí tað mátti lúta fyri útbyggingini av Tórshavnar havn. Kom at hava ávíst tilknýti til hetta hús, tí starvsfelagin Frederick William Cook, sáli, róptur Freddy, var uppvaksin í húsinum. Fyrstu húsini á Skansavegi 6 vóru bygd miðskeiðis í 1800-talinum, men húsini vóru seinni umvæld og víðkað, so tvær íbúðir vóru í húsinum. Minnist, at í syðru íbúðini búðu ógiftu systrarnar Helena og Lorenza og í hinari íbúðini Niels og Elspa á Krákusteini við familju. Helena, Lorenza og Niels vóru systkin. Les meira…

Eg sá ein ótrúliga vakran geitarbukk á Hvítanesi (e)

Geitarbukkur er eitt ótrúliga vakurt og hábærsligt djór. (Mynd Vagnur)
Geitarbukkur er eitt ótrúliga vakurt og hábærsligt djór. (Mynd Vagnur)

Mánadagin seinnapart spákaði eg millum húsini á Hvítanesi, tí eg ætli at skriva eina grein um bygdina. Eg tók nakrar myndir, sum eg skal brúka saman við eldiri myndum í grein um Hvítanes. Greinin er ikki skrivað, men millum nøkur hús á Hvítanesi fekk eg mánadagin eygini á tvær vakrar geitir. Eg eri vitandi um, at fólk hava havt geitir á Hvítanesi á mínum ungum døgum, og at fólk fóru útferð úr Havn niðan á Hvítanes at hyggja at geitum og annars spáka í bygdini. Les meira…

Tvey kend andlit – Rubek var við í spoyturoyndini á Reyni í 1962

Gimme og Rubek í Vágsbotni. Perlan kemur undan høgrumegin og bensinstøðin á horninum.
Gimme og Rubek í Vágsbotni. Perlan kemur undan høgrumegin og bensinstøðin á horninum.

Áhugavert at síggja júst hesa myndina, tí eg kendi Arngrím Reinert róptur “Gimme”, og eg minnist Rubek Rubeksen, sum var serliga havnarmynd. Rubek var søgufróður og væl dámdur maður, sum altíð såst í Vágsbotni, har hann arbeiddi sum avgreiðslumaður í goymluhølunum hjá Mejarínum. Postbátarnir løgdu at í Vágsbotni. Men fyrst nøkur orð um Gimma.  Les meira…

Tá prestur Ejgil Sand kom til Fuglafjarðar í 1935 – Karen mamma prest skrivaði ferðafrásøgn

Fuglafjørður 1936.

Nógv áhugavert eldri tilfar um Føroyar er skrivað av dønum. Kom fram á áhugaverda bók skrivað av Karen Sand, sum var mamma prestin Ejgil Sand, sum í 1935 kom til Føroya saman við konu síni Annu Tackmann at vera prestur í Fuglafirði, Gøtu, Leirvík, Oyndafirði, Funningi og Gjógv. Støðgurin skuldi vera fimm ár, men seinni heimsbardgin gjørdi, at tey bæði vóru tólv ár í Føroyum. Í 1936 komu foreldrini at presti pápin Christin, mamman Karen og verpápin Jacob Tackmann til Føroya at vitja ungu prestahjúnuni. Tilfarið í bókini skrivaði Karen úr brøvum, sum sonurin sendi heim, og minnini frá ferðini í Føroyum í 1936. Karen var frálíkur tekningari, og í bókini eru eisini fleiri tekningar. Les meira…