Føroyskur kvinnuhondbóltur átti tikið við læru frá orðum Estavanu Polman

At spæla dystir og venja er hvør sín hondbóltsverð, sigur Polman.

Onkur hugsar kanska, hvat undirritaði vil við grein um hálendsku hondbóltsstjørnuna Estavanu Polman, sum spælir við Team Esbjerg. Orsøkin er, at hon segði nakað í donsku ítróttasendingin Kontra, sum allir føroyskir hondbóltsleiðarar og venjarar áttu at hoyrt og sæð. Polman kom til Danmarkar í 2011 at spæla við Sønderjyske, sum spældi í næst bestu deildini, sjálvt um boð vóru eftir henni í bestu deildini. Har spældi hon í tvey ár, og seinna árið flutti Sønderjyske upp í bestu deildina. Í 2013 kom Polman til Esbjerg, og har hevur hon verið síðani. Men, hvat var tað, Polman segði í sendingini, sum eisini umfatar føroyskar spælarar, og sum vit øll kunnu læra av? Og Polman er bersøgin. Les meira…

Úr myndasavninum – Fyrsta kappríðing í Marknagili á heysti 1970

Ómetaliga stuttligt og spennandi at vera til kappríðing á Velbastaðvegnum. (Mynd Føroya Ríðingarfelag)

Tá tú skrivar søguligt tilfar, er ógvuliga umráðandi, at árstølini eru røtt. Árstøl skulu eftirkannast minst einaferð. Eg havi skrivað eitt sindur um søguliga partin í føroyskari kappríðing, men í 2014 ger Poul Hansen, sáli, meg varhugan við, at eitt árstal er komið skeivt fyri í grein. Eg skrivaði, at tey riðu seinastu ferð kapp á Velbastaðvegnum í 1972, men hetta var ikki rætt. Tey riðu seinasta ferð kapp á Velbastaðvegnum á ólavsøku 1970, síðan fóru tey niðan í Marknagil, har nýggj ríðingarbreyt varð gjørd. Les meira…

Úr myndasavninum – Nøkur góð minni um hondbóltsvinin Leiv Næss Joensen

Leivur til kappríðing í Marknagili. Handan høvdið á rossinum síggjast eisini Júst og Janus bóndi. Leivur vann mangt heiðursmerki.

Leivur Næss Joensen andaðist 28. apríl 2005 einans 55 ára gamal. Komi mangan at hugsa um hann, tí barnaheimið var beint niðanfyri hjá okkum, og so var Leivur ein av fyrstu unglingum, tú møtti, tá tú í 1963 komst í Gundadal at spæla hondbólt. Vit funnu skjótt saman, tí Leivur var so lættur at tosa við, skemtingarsamur og fittur, og hann var skjótur at hjálpa til, tá Neistahúsið var bygt og stóð liðugt í 1964.

Leivur bleiv ikki gamal í hondbóltinum, tí hann fekk ungur nært tilknýti til Janus bónda, sum hevði Húsahaga, og soleiðis fekk hann áhuga fyri rossum og seinni at ríða kapp. Hvør minnist ikki úrvalsrossini Kamb og Lotus hjá Leivi, sum vunnu mong heiðurstekin eisini í Marknagili. Les meira…

Úr myndasavninum – Oyggjarvegurin bundin saman 6. juni 1966

Bilarnar bíða við Hórisgøtu eftir ferðafólk úr Havn. (Mynd Auto bókin)
Bilarnar bíða við Hórisgøtu eftir ferðafólk úr Havn. (Mynd Auto bókin)

Í 2002 kom út forvitnislig bók AUTO-altíð til tænastu, bók, sum Magnus Gunnarsson skrivaði um tíðarskeiðið hjá AUTO frá 1952 til 2002. Í bókini er áhugaverdur lesnaður, tá ið Oyggjarvegurin varð bundin saman 6. juni 1966. Áhugavert er at ímynda sær, nær koyrandi var úr Havn til Vestmannar og aðrar bygdir í Norðurstreymoy, um Nato støðin í Mjørkadali ikki varð bygd. Eg hava aldurin at minnast, tá ið vit ungu antin máttu sigla við postbáti úr Havn til Kollafjaðar, um hondbóltsdystur skuldi spælast í Vestmanna. Eg minnast eisini, hvussu long tíð var at bíða, til oyggjarvegurin varð samanbundin 6. juni 1966. Fyrstu máttu vit koyra við bili úr Havn niðan á Oyggjarvegin til Hórisgøtu, har tú snarar niðan á Sornfelli, og síðani máttu vit ganga fitta teinin eftir gøtu til bilarnar´úr Vestmanna. Hetta er nú alt søga, men áhugaverd søgu. Les meira…

Úr myndasavninum – Teir hittust í Realskúlanum

Islanders 1967 í Sjónleikarhúsinum (Poppshow). Frá vinstru: Jógvan Sofus Vágsheyg, Páll Kürbrg, Niels Simun Johannessen,, Jógvan Dahl og Símun Arge. (Mynd Sjónleikarhúsið)

Ein av tónleikabólkunum, sum spældu í Aftur í 60 árini, sum Neistin skipaði fyri í tjúgu ár, var Islanders. Teir spældur fyrstu ferð Aftur í 60 árini í 1990. Islanders blivu kendir kring landið, tá bólkurin í 1967 var við í størsta “poppshowi” í Føroyum, sum var í Sjónleikarhúsinum. Sjey bólkar spældu, og vóru teir Bumle Bees, Cream Crackers, Islanders, Leikar, Silly Boys, Snippies og Thunderbirds. Áskoðararnir atkvøddu um besta bólkin, og Islanders vann og kundi kalla seg Føroyameistarar. Bassspælarin Símun Arge segði mær í 1999, hvussu Islanders bleiv til. Les meira…

Úr myndasavninum – 30 ár síðani oyggjaleikirnar í Føroyum

lklkl
Niels Nattestad formaður í fyrireikingarnevndini og Bjørn Patursson frá Mjólkarvirkinum.

Tá eg kom fram á myndina omanfyri frá oyggjaleikaárinum 1989, kom eg at hugsa um spennandi svimjikappingarnar, har føroysku svimjararnir kláraðu seg so væl. Eg sá mestsum hvønn minutt í svimjihøllini í Gundadali, har vit sótu í tímar og sveittaðu í hitanum og sóu spennandi svimjikappingar. Myndin omanfyri er av Niels Nattestad formanni í fyrireikingarnevndini og Bjørn Patursson frá Mjólkavirkinum. Pop-top grunnurin hevur júst latið oyggjaleikunum 45.000 krónur. Haldi at oyggjaleikirnir fingu ávísan %-part av hvørjum Pop-top, sum varð selt í ávísum tíðarskeiði. Les meira…

Løgmanssetur í Hoyvík gjørdist ongantíð veruleiki

Í 2005 var ætlanin, at løgmaður skuldi búgva í Hoyvík. (Mynd Vagnur)

Í mai mánað í 2005 var arbeiðsbólkur settur at arbeiða víðari við ætlanini um nýta gomlu Royndarstøðina í Hoyvík til løgmansetur. Seinastu fjøruti árini hevur Føroya Fornminnissavn hildið til í húsunum. Í 2005 varð nógv skrivað fjølmiðlunum bæði fyri og ímóti, um Føroyar skuldu hava løgmanssetur. Arbeiðsbólkurin var liðugur við arbeiðið í desember mánað 2005, og tilfarið er rúgvismikið og er áhugaverdur lesnaður. Vit skriva nú 2020, og einki hoyrdist aftur um løgmanssetur í Hoyvík. Niðan fyri kanst tú lesa, hví tey hildu, at Føroyar skuldu hava løgmanssetur. Les meira…

Áhugi er stórur fyri upprunamerkinum í Fámjins kirkju

Fámjin umgyrd av høgum vøkrum fjøllum í fleiri ættir. (Mynd Torbjørn)

Fámjin er einasta bygdin Suðuroy, sum vendir ímóti vestri. Eg havi verið í øllum bygdunum í Suðuroy uttan Fámjin og Sandvík, men tá ið eg fekk sendandi mynd av Fámjin, vaks hugurin fyri hesi í mínum hugaheimi fjarskotnu bygd, tí eg kenni fleiri fólk, sum eru úr Fámjin. Eg kenni mest Fámjin úr Útvaprinum, tí bygdin er frálík grindavág, og mong er grindin, sum hevur lagt beinini í bygdini. Fámjin er í serstøðu millum manna, tí tað er í kirkjuni i bygdini, at upprunamerkið frá 1919 hongur, sum millum annað Jens Olivur Lisberg slóðaði fyri á ungum árum. Les meira…

Tey ungu hava ikki eins góðar dansimøguleikar og vit høvdu

Nógv góð dansiminni er frá tíðini í Sjónleikarhúsinum. (Mynd Vagnur)
Nógv góð dansiminni er frá tíðini í Sjónleikarhúsinum. (Mynd Vagnur)

Tá ið eg dagliga gangi fram við Sjónleikarhúsinum í Havn, hugsi eg mangan, hvussu góðar dansimøguleikar vit høvdu, tá ið vit vóru ung í 60-árunum. Tríggjar ferðir um vikuna vóru møguleikar at fara í dans. Mikukvøld og Sunnukvøld í Sjónleikarhúsinum og leygarkvøld í klubbanum og eitt skifti í Losjuni. Vildu tú hava gott pláss at dansa, fórt tú í dans klokkan hálvgum tiggju, og dansurin endaði á miðnátt. Í Sjónleikarhúsinum spældi Faroe Boys mikukvøld og Goggan sunnukvøld. Í klubbanum spældu ymsir tónleikarbólkar Simme og tey, Tey av Kamarinum og onnur. Men hvar blivu dansuviðurskiftini av hjá teimum ungu? Les meira…

Úr myndasavninum – Bambus og teir stovnaðu boksifelag undir krígnum

Boksiklubbin í Havn 1941, aftara rað frá vinstru: Jógvan (Hansen) Reynagarð. (Eggaba hjá Zacharis hjá Langa-Harald), William Dam (sonur Erik Dam) doyði ungur av tuberklum, Hákun Jacobsen hjá Jørgin á Áarvegnum og Osvald Hansen (sonur Óla hjá Essa, Kamin-Óla). Fremra rað frá vinstru: Svend Poulsen (Bambus), Mortan Mørk, síðani helst breti, sum var venjari, Ebbe Müller (beiggi Eiden Müller) og Hans Reinert (á Fløtum, sonur Fløt-Óla). Mynd: Tjóðsavnið, skr.nr 3350F08179. Upphavsmaður til myndina er Absalon Joensen ættaður úr Gerðum í Klaksvík. Føddur 23.11.1872, deyður 19.10.1950.

Tá vit ungu seinast í 1950 – árunum blivu úlvungar í SSB gulu skótunum, hittu vit fyrstu ferð Bambus, sum var virdur, fyrikomandi og fittur skótaleiðari. Ikki góvu vit okkum far um, hví maðurin æt Bambus, og orðið bambus kendu vit einans frá bambustráðum, og hetta var træ, sum vaks skjótt. Øll kendu Bambus, sum var slag av havnarmynd, tí hann var altíð har við myndatólinum, tá okkurt var á vási, og hann hevði handil og atelier í býnum. Men hvør var Bambus, og hví var hann róptur Bambus? Les meira…