Leivdir av farmaskipinum Barjamu liggja framvegis Úti á Bø

Fólk gjørdu kvetti, tá ið Barjama í 1952 sigldi á Bøboðarnar og gjørdist vrak. (Mynd Vágs Sóknar Bygdasavn www.vagsbygd.com )

Í 2007 skrivaði eg dagbók í sambandi við kognitiva venjing, og ein frálíkan summarmorgun gekk leiðin Út á Bø, sum er avtoftað lítil bygd sunnanfyri Kirkjubø. Tað er ótrúliga vakurt Úti á Bø, og har sæst, at fólk einaferð í tíðini hava búleikast har. Dyrkaður bøur, toftir frá húsum, stórt seyðahús, sum er gjørt í nýggjari tíð, og leivdir frá farmaskipinum Barjamu, sum í 1952 fór á land á Bøboðarnar. Skotska farmaskipið, sum var á veg til Vestmannar, var fullfermt við timbri og øðrum góðum, sum nógv fólk fingu gleði av. Niðanfyri er brot at lesa úr dagbókini, eg skrivaði í 2007. Les meira…

Úr myndasavninum – Erla kongsdóttir, Jarnbardur, Smyril, Nevið reyða og Ormurin kunnu vinna Útvarpssteypið

8-mannafarið Ørvur 1962: Aftast f.v. Hanus Clementsen, Reinar Dam, Rógvi Holm og Sjúrður Mikkelsen. Fremst f.v: Sverri Køtlum, Andrias Klein, Vilhjálmur Christiansen, Verning Thomsen og Bjarti Ludvig. Tá róðu menn í hvítari skjúrtu, upprullaðum ermum  og terlenbuksum.  (Mynd Bambus)

3. oktober í fjør andaðist systkinabarnið Vilhjálmur Christiansen róptur Lill, og hann stýrdi 8-mannafarinum Ørvi í 1962. Havi skrivað um kappróður hvørt ár síðani 1983 men ikki í ár, tí eg helt, at lítið var at skrivað heim um, tí eldri bátastøddirnar 5-mannaførini við kvinnum, 6-mannaførini við monnum og kvinnum, 8-mannaførini og 10-mannaførini vóru longu avgjørdar á norðoyastevnu. Somu bátar hava fyri ólavsøku vinnu allar róðrarnar. Kom í morgun at hugsa um myndina omanfyri, sum Bambus tók av ørvamanningini í 1962. Myndin er søgulig, tí í 1962 gav Úrvarp Føroya út steyp at kappast um, ferðasteyp, sum ikki kann vinnast til ognar. Serliga við steypinum var, at tað var løgmaður, sum handaði steypið á ólavsøku. Lill stýrdi Ørvi í 1962 og situr mitt í myndini, og meg minnist, at tað var seligur stoltleiki hjá Ørvi at vinna Útvarpssteypið hetta árið.

Gjørdar vóru kappingarreglur um Útvarpssteyðið, har reglurnar søgdu, at bátur skuldi rógva á hvørjari stevnu, og vinnandi bátur fekk trý stig, nummar tvey tvey stig og nummar trý eitt stig. Stóð á jøvnum millum bátar eftir ólavsøkuróðurin, so skuldi trýmannanevnd gera av, hvør bátur róði vakrast og fara við steypinum sum var serligur stoltleiki. Ørvur vann sær útvarpssteypið í 1962. Fara vit til 2020, so hava fimm bátar vunnið allar róðrarnar í summar fyri ólavsøku. Erla kongsdóttir 5-mannfar við kvinnum, Jarnbardur 6-mannafar við kvinnum, Smyril 6-mannafar við monnum, 8-mannafarið Nevið reyða og Ormurin. So er spurningurin, hvør fer við útvapssteypinum. Hesir bátar hava 42 stig og fult stigatal. Eingin barnamanning, gentu – ella dreingjamanning hevur vunnið allar seks róðrarnar. (Vagnur)

Úr myndasavninum – Nógv er broytt í fimmti ár á havnarøkinum

Myndin er tikin seinast í 60-árunum. (Mynd Tórshavnar Havn)
Myndin er tikin seinast í 60-árunum. (Mynd Tórshavnar Havn)

Tað er áhugavert at síggja gamla mynd og so taka mynd av sama øki eini fimmti ár seinni. Hetta gjørdi eg í gjár, tá ið eg stóð ovast uppi yvir Skálatrøð og tók mynd av eystaru bryggju. Alt tað gamla Skeiva pakkhús, Müllers pakkhús, smiðjan og fabrikkin hjá Østrøm eru framvegis har, men nógv er broytt. Ovara myndin er frá seinast í 60-árunum, og niðara myndin av sama øki er júst tikin. Síðani seinast í 60-árunum eru molarnir longdir, og nýggjur moli gjørdur út frá Fiskasentralinum. Á niðaru myndini eru allir bilarnir á Skálatrøð og nógvu frítíðarbátarnir. Les meira…

Victor Danielsen slóðaði fyri føroyska málinum

Victor Danielsen á fríøkinum í Fuglafirði. (Mynd Vagnur)

 

Á ungum árum segði navnið Victor Danielsen mær ikki nógv uttan tað, at vit í skúlanum fingu at vita, at hann týddi bíbliuna til føroyskt, hann hoyrdi til Brøðrasamkomuna og var evnaríkur sálmayrkjari og umsetari. Seinni gjørdist mær greitt, at maðurin veruliga slóðaði fyri føroyska málinum í eini tíð, tá ið føroyska málið hevði torført at fóta sær í føroysku kirkjunum. Victor var undangongumaður.

Á fríøkinum vestanfyri samkomuhúsið Siloa í Fuglafirði stendur vøkur standmynd av trúboðaranum Victori Danielsen, sum listamaðurin Hans Pauli Olsen  evnaði. Les meira…

Boksing í Føroyum fánaði spakuliga burtur í 1970 – árunum

Danin Tom B. Hansen og Eyðun Djurhuus í boksidysti á Háskúlanum. (Mynd Ítróttarárbókin 1972)
Danin Tom B. Hansen og Eyðun Djurhuus í boksidysti á Háskúlanum. (Mynd Ítróttarárbókin 1972)

Tað var tann tíð, tá føroyingur fóru upp á nátt at lurta í útvarpi, tí Cassius Clay, seinni Muhammad Ali, Ingmar Johansson ella Floyd Pattersson boksaðu um heimsmeistaraheitið. Undir krígnum boksaðu enskir hermann í Føroyum, og føroyingar hava boksað í Danmark. Einaferð æt eitt felag Tórshavnar boksifelag, sum var virki í 1960-árunum og fyrst í 1970-árunum. Les meira…

Úr myndasavninum – S.S.B skótar fóru í 1928 á fyrstu summarlegu uttanlands

Mynd frá 1928 á skótalegu í Danmark. Frá vinstru Helge Michelsen, Poul, sum eg ikki kennist við, og Aage Michelsen. Helge fimtan og Aage seytjan ára gamlir á skótalegu í Gravenshoved. (Familjumynd),

Mamma okkara, sum í fjør fór um sýn, átti nógvar familju – og aðrar myndir, sum hon hevði skipað í brævbjálvar, og sum lógu eftir henni, tá hon flutti á Ellisheimið í 2011. Havi fleiri ferðir kagað í brævbjálvarnar, og nú komst tú fram á nakrar serligar skótamyndir frá seinast í 1920-árunum. Visti, at pápi okkara og beiggjarnir vóru skótar, men ikki visti eg, at abbi okkara Hans Jakku Michelsen var frá 1926 til hann doyði í 1943 ein av teimum fimm í liðráðum í Skótalið Sigmuds Brestissonar. Liðráðið, sum mest vóru foreldir, var treyt, um føroyskir skótar skuldu vera við í altjóða skótasamarbeiðinum, og tí mátti S.S.B innlimast í ”Det danske spejderkorps”. Les meira…

Høgni Mohr, Øssur Patursson og Trygvi Árting málaðu LOYSING

LOYSING er vorðið slitið og kámt. Onkur átti at málað tað aftur., (Mynd Jóhann Mortensen)

Tá tú sum smádrongur við Landavegin gjørdist eldri, víðkaðist sjónarringurin. Vit lærdu at svimja í Sandá og Sandagerði, og tá vit dugdu at svimja, sluppu vit oman í Vágsbotn og Vestaru bryggju, sum bleiv okkara spælipláss. Sum tólv ára gamal komst tú oman í Álaker, har systkinabarnið Lill stýrdi á 8-mannafarinum Ørvi. Kundi rógvari ikki rógva eitt kvøldi, so róði Lill, og tú stýrdi. Tá komst tú í róðrarhøpi at kenna ávís staðarnøvn fram við Argjalandi, og eitt var LOYSING, sum var málað á hamara millum Gulan og Argjaboða. har aliringarnir nú liggja. Tá gavst tú tær ikki far um, hví orðið LOYSING var hvítmálið á hamara har suðurin.

Sum smádrongur komst tú í Álakeri í róðrarhøpi at kenna nøvnini Sandagerð, Sandagerðsnes, Argjahøvda, suðuri á Gulanum, Úti í Buð, LOYSING, Glyvursgjógv og Glyvursnes. Tað kom eisini fyri, at størri kappróðrarbátarnir fóru suður um Glyvursnes fram við  Borá og út á Kirkjubønes, men hetta var sjáldan, tí steymhart er um nesini. Tá manningar róðu málið inn í Vágsbotn, var hita upp út á LOYSING ella har um leiðir. Les meira…

Ungdómsróðrarnir sólskinssøga í summar – vaksnamannaróðrarnir alt annað enn hugaligir at sjá

Á norðoyastevnu í 2006 róðu seks 10-mannafør. Nærmast

Tá fólk spyrja meg, hví tú ikki skrivar um kappróður í summar, sum tú hevur gjørt hvørt ár síðani 1980-árini, so er svarið einfalt. Tá slett eingin kapping er í vaksnamannaróðrunum og FM-heitini longu avgjørd á norðoyastevnu, so er einki at skriva heim um. Fáir bátar og slett eingin spenningur. Vaksnamannaróðurin er framvegis í kreppu, men tá tað er sagt, so hava ungdómsmanningarnar sett met, og tað kunnu vit øll fegnast um. Havi til stuttleika hugt í hagtøl frá ár 2000.

Hesi tjúgu árini frá 2000 eru 10-mannf, 8-mannf, 6.mannf við monnum og 6.mannf við kvinnum samanlagt fækkað 50%. Á Sundalagstevnu herfyri róðu trý 10-mannafør, fýra 8-mannafør, sjey 6-mannafør við monnum og trý 6-mannafør við kvinnum. Samlagt seytjan manningar. Á sundalagsstevnu ár 2000 róðu fimm 10-mannafør, trettan 8-mannafør, seks 6-mannafør við monnum og níggju 6-mannafør við kvinnum. Samlagt 33 bátar. Havi ikki talt við 5-mannaførini við kvinnum, tí í 2000 var einki aldursmark, har bæði kvinnur og gentur róðu í sama róðri. Les meira…

Úr myndasavninum – Knút Petersen (1938-1987) var HB-ari og serlig býarmynd í Havn

Lítli Knút var trúgvur HB-ari, las nógv og fylgdi væl við í samfelagsviðurskiftum.

Fekk forvitnisliga mynd sendandi av Knúti Petersen róptur Lítlí Knút úr Havn, sum var egin, og sum vit øll kendu. Hann gekk altíð í vælvaskaðum og reinum gummistyvlum, keppi og mynsturbundnari troyggju. Prátaði av og á við Knút, sum fyrst og fremst snúði seg um fótbólt, tí hann var HB-ari við stóra H. Hann fylgdi eisini væl við í samfelagsviðurskiftum. Knút er uttan iva hugskotið til sangin Kalla Katt hjá Kára P, sum hann yrkti og syngur so væl. Havi spurt systurson Knút og kagað eitt sindur í lívsleiðina hjá kendu havnarmyndini og HB-aranum, sum í 1987 doyði ov ungur bert 49 ára gamal.

Fyri okkum ungu við Landavegin var Bringsnagøta serlig, tí húsini Arnesminde var politistøð, har politibilarnir stóðu uttanfyri, og fongslið var jú úti í Tinganesi. So alt hetta hugtók okkum ungu.

Í Bringsnagøtu byrjaði Havnar Keypssamtøka í 1952, og hinumegin stóðu smá hús, har Knút skómakari hevði skósmiðju, og har vart tú nakrar ferðir inni við pápa, sum skuldi forsóla skógvar, sum tað tá æt. Les meira…

Úr myndasavninum – Nøkur barnaminni um kappróður

Vit fóru fleiri ferðir á ólavsøku oman á Kongabrúnna at hyggja at kappróðrarbátunum. (Mynd Havnin-fólk og yrki)

Myndin omanfyri er frá ólavsøku 1939, tíggju ár fyri eg var føddur. Men júst henda myndin vekir nøkur barna- og ungdómsminni um kappróðurin á ólavsøku. Í mínum ungdómsárum stóðu allir kappróðrarbátar til framsýningar á Kongabrúnni alla ólavsøkuna, og júst sum á myndini, sóu nógv fólk bátarnar. Hvør bátur hevði sína søgu. Les meira…