Høvdu neistagenturnar vitað, at fólk nú skoyta á Vaglinum (e)

Skoytubreytin riggar bara heilt væl í miðbýnum. Tey ungu stuttleikaðu sær óført. (Mynd Vagnur)

Eg var ikki sørt ovfarin, tá ið eg seinnapartin spákaði fram við skoytubreytini á Vaglinum. Ótrúligt, sum skoytubreytin riggar væl á veðurgóða plássinum. Skoytubreytin og tey ungu, sum skeiddu á breytini, birta lív í annars heldur deyða miðbýin. Breytin er ikki eins stór, og hon var á Skálatrøð, men hetta ger einki. Færri og færri fólk vitjaðu skoytubreytina á Skálatrøð. Á Vaglinum er ljós um breytina, tónleikur og væl hýrd ungfólk á skoytum. Tankarnir sveimaðu hesa løtuna á Vaglinum, tí fyri umleið 85 árum síðani spældu unglingar hondbólt á júst sama staði. (Greinin skrivað 3. desember 2012) Les meira…

Úr myndasavninum – Gamla Havnin fyri 110 árum síðani

Myndin er frá 1907. (Mynd Fornminnissavnið)

Mær dámar so væl at hyggja at gomlum myndum og serliga í umhvørvi, eg kenni til. Myndin omanfyri, sum er kend, er frá 1907, og tað vil siga myndin er tikin fyri 110 árum síðani. Um hetta mundið nærkaðist fólkatalið í Havn tvey túsund íbúgvum, og at bara tíggju prosent av fólkatalinum í Føroyum búðu í Havn. Nú er talið 41,9% í Tórshavnar kommunu. Slík mynd, sum sigur so nógv, fær tankarnar at reika. Nógv av húsunum eru varðveitt, men tíverri, mugu vit siga, máttu fleiri av húsunum víkja fyri framburðinum í býnum. Guð viti, um fólk tá á døgum skuldu søkja um byggiloyvi, tá bygt var, tí húsini standa tøtt, og byggingin sýnis óskipað. Familjurnar vóru stórar við nógvum børnum, og sum vit síggja, má hava verið trongligt nógvastaðni. Áhugavert at síggja vestureftir á myndini, har eg eri uppvaksin. Har eru hissini hús á nøkrum traðum. Húsini hjá okkum, sum vóru bygd 1941 við Landavegin nær Vesturkirkjuni, vóru tá bygd langt uttan fyri býin. Áhugavert at síggja smáu bátarnar, eisini síggja dunnur í fjøruni og síggja, hvussu nógv hús hava flagtak. Í 1907 høvdu fólk ikki ravmagn, oljufýr, sjónvarp, teldu, fartelefon, vanliga telefon, køliskáp, frystiboks og bil. Nú eru vit um ein háls, bara eitt av hesum tólum ganga fyri. Uttan iva vóru fólkini í 1907 eins eydnurík og vit eru í 2017. Tey vistu ikki um annað tá í tíðini. (Vagnur)

Úr myndasavninum – Søgan um Sápufabrikkina við Eystara ringveg

Sápufabrikkin var tikin í nýtslu í 1940. (Mynd Forminnissavnið.)

Við Eystara ringveg stendur stórur betongbygningar, sum fólk flest ikki vita, hví hesin bygningur stendur har. Hvat hann verður brúktur til, og nær hann er bygdur. Alla mína tíð hevur bygningurin sæð út, sum myndin vísir omanfyri, tó hann er málaður gulur. Ikki, sum eg veit, hevur nakað virksemið verið í bygninginum í nógv Harrans ár. Svend Krosstein eigur bygningin. Søgan um bygningin er henda: Í 1923 stovnaði Thorshavns Mælkeforsyning-og Margarinefabrik sápufabrikkina Okkara, sum hon var rópt. Fabrikkin var í Tórsgøtu, sum nú verður rópt Gamla reinsarí. Sum fráleið var ov trongligt í Tórsgøtu, og var tí nýggjur bygningur bygdur uppi á Hálsi, sum myndin omanfyri vísur. Í 1940 flutti sápufabrikkin niðan á Háls. Sápufabrikkin Okkara gjørdi m.a Rita vaskipulvur og hondsápur við navninum Smæra, Rósa og Blákollan. Navnið Okkara kom í 1925, tá skrivað var út navnakapping tað árið. Í bókini Havnin – fólk og yrki stendur at lesa, at inn komu 555 uppskot og átti Einar Mohr besta uppskotið. Fyri navnið Okkara fekk Einar 300 krónur. Í 2017 er eingin Sápufabrikk við Eystara ringveg, men navnið Okkara er varðveitt, og sum í dag er navn á føroyskum øli. (Vagnur)

Nakrar hugleiðingar um góðar “árgangir” í hond-og fótbólti

Fantastiskt avrik av U21 landsliðnum.

Áhugavert at síggja í sjónvarpi dystin millum Føroyar og Finnland. Sum eldri hondbóltsmaður kenni eg mest sum ongan av ungu monnunum, men á síðulinjuni fylgi eg fleiri teirra í landskappingini. Sjáldan havi eg sæð eitt so væl mannað og skipað føroysk lið, sum hetta U21 landsliðið. Spælararnir eru eins kroppsterkir og teir á mótstøðuliðunum, tí teir hava vant styrkivenjingar í nógv ár. Høvuðsstyrkjan hjá liðnum er, at teir hava tveir av bestu venjarum í landinum, og so eru øll plássini á liðnum mannað við góðum spælarum. Áhugavert at síggja, hvussu væl skipað liðið er við uppspæli hvørt álop. Les meira…

Úr myndasavninum – Norska felagið Harstad vitjaði í 1949 Neistan og B36

Harstad, Neistin og B36 á ólavsøku í 1949. (Mynd Fornminnissavnið)

Myndin omanfyri er áhugaverd, tí vit eru stødd á grúsvøllinum í Gundadali og síggja B36 húsið. HB húsið stóð tá úti við ánna niðan ímóti Gundadalsvegnum. Á myndini síggjast tvey fótbóltslið og tvey hondbóltslið. Føroysku liðini eru B36 og neistakvinnur, sum hava fingið vitjan av fót- og hondbóltsspælarum úr Noregi. Neistin og Harstad spældu tríggjar dystir á ferðini í Føroyum, og úrslitini vóru: Neistin – Harstad 5 – 3, Neistin – Harstad 8 – 2 og Neistin – Harstad 1 – 3. Fótbóltsliðið úr Harstad spældu tríggjar dystir, og úrslitini vóru: B36 – Harstad 2 – 1, B36 – Harstad 2 -1 og HB – Harstad 5 – 1. Áhugavert at síggja, hvussu fá mál vóru skotin í kvinnudystunum, men mær er sagt, at kvinnurnar tá spældu 2×20 minuttir, og so var torført at spæla skjótan hondbólt á mangan turrum og eisini vátum grúsvallum. Eisini áhugavert at síggja, at bara sjey spælarar manna neistaliðið og liðið úr Harstad. Nú er vanligt at síggja sekstan spælarar á dómaraseðlum, har fleiri spælarar sita á skiftingarbeinkinum enn spæla á vøllinum. Hjá fleiri spælarum átti at vera stuttligari at spælt hondbólt tá í tíðini, tí øll vilja spæla og hugaligt er ikki at sita ov leingi á skiftingarbeinki. Ein hondbóltsvøllur var í 1936/37 gjørdur norðan fyri fótbóltsvøllinum, men í 1945 var grúsvøllur gjørdur, har Svimjihøllin nú stendur, so har hava Harstad og Neistin spælt dystirnar. (Vagnur)

Úr myndasavninum – Góð minni frá barnaárunum við Landavegin

Tríggir dreingir við Landavegin. Frá vinsti Hans Jákup beiggi mín, Árni hjá Thorvaldi, sáli og eg sjálvur.
Tríggir dreingir við Landavegin. Frá vinstru Hans Jákup beiggi mín, Árni hjá Thorvald sáli og eg sjálvur.

Síðani eg byrjaði egnu heimasíðu www.hvannrok.fo í apríl mánað 2012, havi eg skrivað fleiri enn 1400 greinar. Heimasíðan er bara eitt av mínum frítíðarítrivum sum eftirløntur lærari. Eg geri sjálvur av, hvat eg skrivi um, og hvussu nógv eg skrivi. Einki mynstur er í míni skriving, men hondbóltur og kappróður hevur mín stóra áhuga. Drívmegin er, at mær dámar væl at skriva og at taka myndir. Myndirnar hava ótrúliga nógv at siga fyri meg. Okkurt hissini politiskt gleps, og so dámar mær væl at skriva um okkurt áhugavert kring landið tildømis um standmyndir, kirkjur, skip og um bygdir og býir. Les meira…

Úr myndasavninum – Tá Drelnes var sprongt í luftina

Saltgoymslan í knúsi eftir bumbuálopið.
Saltgoymslan í knúsi eftir bumbuálopið undir krígnum.

Tá eg eitt kvøldið las í bókini hjá Niels Juul Arge Stríðsárini – Føroyar bumbaðar, kom eg á síðu 67 til yvirskiftina Drelnes sprongt í luftina. Visti um hendingina, men ikki fingið við alla søguna. Sera áhugaverdur lesnaður, nú tey eru í gongd við at endurreisa saltgoymsluna á Drelnesi til stásiligt mentanarhús. Spennandi at fylgja hesi verkætlan. Les meira…

Úr myndasavninum – Avhaldsfólk í ólavsøkuskrúðgongu

Fráhaldsfeløg ganga skrúðgongu á ólavsøku 1939.

Tá eg blaðaði í áhugaverdu bókini “Losjan støt viljen 100 ár”, steðgaði eg við skrúðgongumynd, sum ikki líktist vanligu ólavsøkuskrúðgongunum. Las tekstin til báðar myndirnar, sum søgdu frá tilaki í 1939, tá fráhaldsfeløgini í Føroyum skipaðu fyri skrúðgongu á ólavsøku. Les meira…

Við Rættará í Havn stóð einaferð katólsk kirkja (e)

Kirkjan rúmaði 200 fólkmum
Kirkjan rúmaði 200 fólkum. Pastor Bauer, slektaður úr Bayern, tók stig at byggja kirkjuna.

Mamma mín býr á Ellisheiminum, og nú ein dagin tosaðu vit um skúlagongdina hjá pápa mínum, sum doyði í 1985. – Pápi tín gekk bara sjey ár í skúla, og tey fyrstu árini gekk hann í skúla hjá frú Joensen í Christines Minde í Rættará, hetta var fyrst í 1920’unum, segði mamma.  Les meira…

Fekk ringa samvitsku at síggja tunlarnar í sendingini Norðdepil 150 ár

Stór skomm at bjóða fólki slíkar samferðsluumstøður. Vit skriva jú 2017. (Mynd Vagnur)

Bæði við gleði og sorgblídni sá eg seinnapartin sjónvarpssendingina í sambandi við, at Norðdepil í fjør fylti 150 ár. Sum altíð er Zacharias Hammer úrmælingur við upptøkutólinum og frálíku myndunum. Søgan um 150 ára gomlu bygdina var væl lýst. Nú havi eg ávíst tilknýti til Norðdepil og Hvannasund, tí í sendingini hoyrdu vit um langabba mín Havna-Jógvan og synirnar og aðrar eftirkomarar hjá mær har á leiðini. Áhugavert alt samalt. Men tá eg sá bíðurøðina við tunlarnar frá 1967, fekk eg feril av ringari samvitsku sum føroyingur. At vit í 2017 bjóða fólkunum har norðuri slíkar samferðsluumstøður. Bilarnir eru nú vorðnir so stórir, at teir passa slett ikki inn í víkiplássini í ótíðarhóskanad trongu í tunlunum. Stór skomm.  Les meira…