Úr myndasavninum – Hugleiðingar um 60-ára mynd í Vágsbotni

Hugaligt at minnast aftur ólavsøkukappróðurin í Vágsbotni. Frálík mynd og nógv fólk á ólavsøku: (Mynd Christian Holm Jacobsen, myndasavn)

Christian Holm Jacobsen, sáli, sást mangan við myndatóli, og hann tók nógvar myndir eisini úr Havn frá tíðini, vit vóru unglingar. Tí er forvitnisligt at síggja hesar myndir og hugleiða um myndirnar, sum siga so nógv júst frá hesi broytingartíðini í Havn. Vit eru stødd til kappróður á ólavsøku um 1960, tá róðrarteinarnir vóru 1000 og 2000 metrar frá  Argjaboða og Argjahøvda inn í Vágsbotn. Hesir róðrarteinar broyttust miðskeiðis í 1970 – árunum, tá Molin kom út í fulla longd og ikki longur kundi rógvast inn í Vágsbotn. Nógv at síggja á myndini, eisini, tá smábátarnir vóru drignir upp á land í Vágsbotni. Tá eingir glastrevjabátar ella stuttleikabátar.

Áhugavert at síggja, hvussu fá fólk eru í føroyskum klæðum, og orsøkin var, at føroysku klæðini vóru kostnaðarmikil at útvega sær, og tá sást tú ikki miðnámsskúlanæmingar í føroyskum klæðum mest sum allar eftir próvhandan. Minnist einki til, at nakar unglingi við Landavegin átti føroysk klæði. Ja, bensinstøð, Útvarp Føroya, Poul Hansen heilssølan, SAJ Radionhandil, handil hjá Valdemar Lützen og aðrar fyritøkur í Vágsbotni. Eingin barr ella matstova. Og postbátarnir Reynir, Tróndur og Sigmundur høvdu heimstað í Vágsbotni, har farmur og ferðafólk komu í land. Vit, sum eldru eru, minnast alt hetta, tí  Vágsbotnar og har umleiðiir var okkara heimavøllur.

Tíðirnar broytast, tí um 1960 vóru bara 1100 akfør skrásett í Føroyum, nú fleiri enn 30.000 akfør. Og tað sigur seg sjálvt, at gamla Havnin megnar ikki at svølgja allar bilarnar, og tí fluttu mangar fyritøkur út um býin millum annað Poul Hansen heilssøla og Útvarp Føroya. Frálíka myndin tikin av Christian Holm Jacobsen, sála, sigur okkum so ómetaliga nógv. (Vagnur)

Les meira…

Viðmerkingar til Albert Isfelt um Tjóðpall á Skálatrøð

Albert sigur, at bilarnir skulu undir jørð. Vakurt er plantað fram við “berginum”, og tú sært nógv søgulig hús við Konradsbrekku. Sjálvandi skal alt hetta søguliga varðveitast. (Mynd Vagnur)

Stúrsaði við at hoyra í Kringvaprinum samrøðu við Albert Isfelt arkitekt, har hann umrøddi framtíðar Tjóðpallin, har staðsetingarnar vera kunngjørdar um fáar dagar. Helt, at nú var Tjóðpallur á Skálatrøð farin í gloymibókina, tí núverandi býráðssamgonga hevur givið til kennar, at Skálatrøð og Vágsbotnur skulu liva sítt egna lív. Har skal einki broytast.

Skjótt í samrøðuni gjørdist mær greitt, at nógv av tí, Albert heldur, hongur slett ikki saman. Millum annað skuldi Tjóðpallurin binda saman eystur – og vestubýin, og øll parkering skuldi vera undir jørð. Les meira…

Úr myndasavninum – Fyrsta myndin tikin í 1934 av neistakvinnum

Neistakvinnur 1934: Fremst t.v:Gunnvør Dal Christiansen og Malan Patursson. Miðjan f.v: Sólrun Winther, Rigmor Christiansen og Sára Hansen. Aftast f.v: Hanna Skaale, Ninna Thomsen og Petra Rein

Eg veit, at fleiri gamlar neistamyndir eru í ymsum myndabókum, myndir, sum vit onnur ikki hava sæð. Ein dagin sat eg og hugdi í myndabók, sum mammubeiggi mín Debes Chistiansen og kona Rigmor áttu. Aftast í myndabókini kom eg fram á myndina omanfyri av neistakvinnum.Talan var um ein upprunamynd, tí Rigmor spældi við neistaliðnum og er á myndini. Havi sæð myndina áður, men ikki upprunamyndina. Havi altíð vitað, at myndin er frá 1934, men tað løgna er, at aftanfyri á myndini er skrivað 1935/1936. Talan er um fyrstu mynd av einum neistaliði.   Les meira…

Tórshavnar kommuna eigur sleppa ætlanini at byggja hotel í Fossdali

Farleiðing oman í gomlu bygdina og norður í Fossdal er ikki búgvin at taka ímóti stórum virksemi í Fossdalin. (Mynd Vagnur)

Tá tú bjóðar teg fram í politikki, skalt tú eisini læra teg lurta eftir borgaranum, og hetta manglar mangan. Borgarin dugir jú eisini at hugsa. Nú er freistin farin at mótmæla, at byggisamtykt skal broytast í Fossdali, so matstovuvirksemi, gisting og tílíkt kann byggjast við Fossdalsgjógv. Vit vóna, at nýggja býráðssamgongan arbeiðir øðrvísi enn undanfarna samgongan, sum hevði trupulleika at lurta eftir borgaranum. Sund og Skálatrøð eru bara tvey dømi.

Var á Velbaðstað mikumorgunin og hugleiddi eina løtu. Tók mynd av vegakervinum, sum slett ikki lýkur vanlig ferðslukrøv til stórt virksemi við Fossdalsgjógv. Nógvastaðni, sum myndin vísir, eru smalir vegir, har bilar ikki kunnu møtast, ei heldur er gongubreyt. Undanfarna býráðssamgongan gjørdi ikki sítt heimaarbeiði, tá tey ætlaðu at gera nýggja byggisamtykt í  Fossdali. Púra vitleyst at oyðaleggja eitt av vakrasta náttúruøkjum í Suðurstreymoy. Nú er at lurta eftir mótmælunum og bóndunum í økinum.

Koks matstovan kann byggjast við Hotel Føroyar, tí har er nógmikið av plássi, og harvið fær Fossdalur frið. (Vagnur)

Úr myndasavninum – Í 1943 rýmdi Hoyvík úr hertikna Danmark til Føroya

Skoti í Aberdeen teknaði Hoyvík. (Myndaeigari: Hans Simonsen)

Síðani ungdómsárini hava vit kent til skipini hjá Johan í Hoyvík og teimum, og serlig í minninum stendur klárt, tá tú fyrstu ferð hoyrdi um bátin Hoyvík, sum í 11. desember 1943 stevndi inn á Havnarvág eftir at vera rýmdur úr Danmark, sum var hersett av týskinum.

Skrivað er nógv um hesa stórhending millum annað í bókini Víkingasynir eftir Jákup Joensen, og eisini eru greinastubbar frá 1943 at lesa í bløðunum á alnótini. Av forvitni og áhuga havi eg leitað fram tilfar um hendingina um Hoyvík og um Johan í Hoyvík skipara, sum var djarvur undangongumaður. Les meira…

Úr myndasavninum – Lítið og einki er skrivað um Tórshavn Radio

Vit eru í 1953 í sendirúminum hjá Tórshavn Radio. Frá vinstru Erling Michelsen, Vagn Erik Michelsen, Jóannes Rubeksen, Hans Jakku Egholm og stjórin Eivind Akraberg Hansen. Jóannes er á vakt við sendaran, og vit síggja eisini mikrofonina, Jóannes tosar í. (Mynd úr myndagoymslu hjá Vagn Erik)

Vit høvdu nært tilknýti til pápabeiggja Vagn Erik Michelsen, sum arbeiddi frá ungum árum og langt lív á Telegrafstøðini. Eg skuldi havt lurtað betur eftir, tí fjarskifti, sendarar og káplar fyltu nógv hjá Vagn Erik eisini í frítíðini. Havi skrivað um, tá Føroyar fyrstu ferð í 1906 fingu telegrafsamband við umheimin. Nú vildi eg frætta meira um Tórshavn Radio, men tað gekk nakað striltið. Les meira…

Vøkur standmynd til minnis um undangongumannin Símun á Høgabóli

Tað er gjørt vakurt á økinum um standmyndina. (Mynd Vagnur)

Tað er ikki á hvørjum degi, at eg ferðist á Skálafjørðinum, men næst seinasta leygardag var eg í Rituvík. Ávegis til Havnar steðgaði eg við vakurt pláss á Høgabóli, har maður við røttum ryggi starti út í luftini. Fór úr bilinum og spákaði nærri standmyndini. Símun á Høgabóli føddur 8. desember 1877 og deyður 25. apríl 1947 stóð á plátu undir standmyndini.- Ein undangongumaður, sum fólk her leiðin vil minnast við vakrari standmynd og vøkrum urtagarði. Hetta má eg kanna nærri, tá ið eg komi til Havnar, hugsaði eg á veg suðureftir. (Skrivað 9. juli 2015) Les meira…

Tórshavnar kommuna má seta treytir til lastbilarnar, sum koyra grót til Runavíkar

Ikki vøkur sjón bæði á vegi og gongubreyt. Tá aftur fer at tiðna, so gerst støðan enn verri. (Mynd Vagnur)

Tá eg fíggjamorgunin koyrdi eftir Marknagilsvegnum og møtti fleiri skitnum lastbilum við gróti, sum uttan iva koyra grót frá Sandoyartunlinum til Runavíkar, kom mær mangt til hugs. –  Hví setir Tórshavnar kommuna ikki treytir, hvørjir lastbilar lúka treytirnar at koyra grót frá Sandoyartunlinum gjøgnum havnargøtur til Runavíkar? Minsta kravið má vera, at lastbilarnar eru reinir og eingin óhumskan rennur úr lastunum á vegirnar. Nakrir lastbilar lúka hesar treytir men langt frá allir Les meira…

Úr myndasavinum – Alfred Dahl “Beiggin” var arbeiðssom eldsál

Neistakvinnur meistarar í 1959. Aftast frá vinstru: Malan Joensen, Alfred Dahl (Beiggin) og Martha Hansen. Miðjan f.v: Herborg Davidsen, Hilda Lamba og Turið Holm. Fremst f.v: Oluffa Bjørgvin, Malvina á Dunga og Katrin Koue. (Myndaeigari Malvina á Dunga)

Kaga vit í søgu Neistans, so stendur vágbingurin Alfred Dahl róptur “Beiggin” sum ein av teimum heilt stóru eldsálinum í felagnum. Í 50 árunum, tá ið Beiggin kom í Neistan, legði hann serliga orku í at fáa ment manshondbóltin, tí kvinnurnar vóru virknar og í góðu hondum um hetta mundið. Alfred Dahl fór ungur til Danmarkar at læra til bakara ella rættari sagt “kondittara” og Finnur Johansen, sáli, sum eisini var uppvaksin í Vági, segði í 2015 soleiðis um Beiggjan. Les meira…

Úr myndasavninum – Hvør var dansidrotningin Marna Nielsen úr Havn

Mynd frá 1961. Ungar gentur á dansiskeiði hjá Marnu Nielsen. Marna var stjørna og fyrimynd.

Í myndabók hjá Vagn Erik pápabeiggja síggjast vakrar myndir av smágentum, sum eru á dansiskeiði hjá Marnu Nielsen. Vælumtókt útbúgvin dansilærari, sum dró ungdómin og vaksin til sín, sum vildu læra at dansa tango, vals, foxtrot, lancier og aðrar dansir.

Gjørdist forvitin at vita, hvat bleiv av Marnu Nielsen, sum longu seinst í 1950-árunum og seinni bergtók ungfólk og eldri á dansigólvinum. Marna var framman fyri sína tíð. Havi tosað við systkinabarnið Elina Michelsen, sum byrjaði at dansa hjá Marnu sum fimm seks ára gomul. Havi eisini hitt Kristu Nielsen systir Marnu. Og Krista sigur soleiðis: Les meira…